منابع کارشناسی ارشد؛ محیط زیست، بهداشت محیط، عمران آب و فاضلاب

معرفی رشته ها و منابع کارشناسی ارشد مهندسی بهداشت محیط و محیط زیست در دانشگاه های آزاد و دولتی ایران:
معرفی رشته ها و منابع کارشناسی ارشد محیط زیست در دانشگاه آزاد :
- علوم محیط زیست در ۳ گرایش تنوع زیستی زیستگاه ها ، آلودگی ، ارزیابی و آزمایش
- مدیریت محیط زیست در ۳ گرایش مدیریت ، اقتصاد ، حقوق

- مهندسی محیط زیست در ۲ گرایش آب و فاضلاب و آلودگی هوا
- معرفی رشته ها و منابع کارشناسی ارشد محیط زیست در دانشگاه دولتی :
مدیریت و برنامه ریزی محیط زیست ، طراحی محیط ، مهندسی منابع طبیعی – محیط زیست

رشته علوم محیط زیست(آزاد) و محیط زیست دولتی از نظر طرح کنندگان پرسش آزمون و منابع امتحانی تا حدود زیادی همانند هستند.

معرفی رشته ها و منابع کارشناسی ارشد مهندسی بهداشت محیط و محیط زیست در دانشگاه های آزاد و دولتی ایران:
معرفی رشته ها و منابع کارشناسی ارشد محیط زیست در دانشگاه آزاد :
- علوم محیط زیست در ۳ گرایش تنوع زیستی زیستگاه ها ، آلودگی ، ارزیابی و آزمایش
- مدیریت محیط زیست در ۳ گرایش مدیریت ، اقتصاد ، حقوق

- مهندسی محیط زیست در ۲ گرایش آب و فاضلاب و آلودگی هوا
- معرفی رشته ها و منابع کارشناسی ارشد محیط زیست در دانشگاه دولتی :
مدیریت و برنامه ریزی محیط زیست ، طراحی محیط ، مهندسی منابع طبیعی – محیط زیست

رشته علوم محیط زیست(آزاد) و محیط زیست دولتی از نظر طرح کنندگان پرسش آزمون و منابع امتحانی تا حدود زیادی همانند هستند.

الف)کتاب ها :
۱) آلودگی های محیط زیست (آب ، هوا ، خاک ، رادیواکتیو و …)
- آلودگی محیط زیست(آب ، خاک ، هوا) – عرفان منش و افیونی – انتشارات ارکان اصفهان.
- آلودگی محیط زیست(هوا ، آب ، خاک ، صوت) – مینو دبیری – انتشارات اتحاد.
- مهندسی محیط زیست – مجید عباسپور – انتشارات دانشگاه آزاد
۲) شناخت و حمایت محیط زیست
- شناخت محیط زیست – ترجمه وهاب زاده – انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد.
- اکولوژی – اردکانی – انتشارات دانشگاه تهران.
- شالوده بوم شناسی – ترجمه میمندی نژاد – انتشارات دانشگاه تهران.
- طرح ریزی پارک های ملی(پارکداری) – هنریک مجنونیان – انتشارات سازمان حفاظت محیط زیست.
- شالوده آمایش سرزمین – مجید مخدوم – انتشارات دانشگاه تهران.
- ارزیابی اثرات زیست محیطی – مسعود منوری – انتشارات سازمان حفاظت محیط زیست.
- زبان تخصصی برای دانشجویان محیط زیست – جعفر نوری – انتشارات دانشگاه آزاد.
- واژه نامه های آخر برخی کتاب ها از جمله کتاب شناخت محیط زیست یا مهندسی محیط زیست.
- فرهنگ دوسویه محیط زیست – منوری – انتشارات سازمان حفاظت محیط زیست.
این درس مجموعه ای است از درس های بوم شناسی مهره داران ، اکولوژی عمومی ، مبانی مدیریت حیات وحش ، فنون مدیریت حیات وحش و زیست شناسی حفاظت.
- جغرافیای زیستی – نیشابوری – انتشارات سمت.
- بوم شناسی و مدیریت حیات وحش – ترجمه مصداقی – انشارات دانشگاه امام رضا(ع).
- مبانی محیط زیست – ترجمه وهاب زاده – انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد.
- مقدمه ای بر اکولوژی رفتار – ترجمه وهاب زاده – انتشارات جهاد دانشگاهی
- اکولوژی عمومی – نیشابوری – انتشارات دانشگاه پیام نور.
- تنوع حیات – ترجمه وهاب زاده – انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد.
- غایه ها و کاربرد آنها در شناسایی پستانداران – خالق زاده بیگ – انتشارات جهاد دانشگاهی اصفهان.
- جانور شناسی۲ – بهرام کیابی – انتشارات دانشگاه پیام نور.
- راهنمای صحرایی پستانداران ایران – هوشنگ ضیایی – انتشارات سازمان حفاظت محیط زیست.
- راهنمای صحرایی پرندگان ایران – جمشید منصوری – انتشارات ذهن آویز.
- پرنده شناسی – جمشید منصوری – انتشارات دانشگاه آزاد تنکابن.
- حیات وحش ایران – اسکندر فیروز – انتشارات مرکز نشر دانشگاهی.ب) سایر منابع :
۱) مطالعه جزوه کلاسی استادان زیر :
-مهندس جلیل سرهنگ زاده(استاد دانشگاه یزد)
- دکتر محمود کرمی (دانشگاه تهران + علوم و تحقیقات تهران)
- دکتر بهروز بهروزی راد (واحد علوم تحقیقات اهواز + نور مازندران«تربیت مدرس»)
- مهندس خلیلی پور (دانشگاه علوم و فنون دریایی ، خرمشهر)
- دکتر همامی (دانشگاه صنعتی اصفهان)
- دکتر کابلی (دانشگاه صنعتی اصفهان + دانشگاه تهران)

دکتر مخدوم و دکتر یاوری (دانشگاه تهران)
- دکتر کیابی (جزوه های قدیمی – دانشگاه گرگان + دانشگاه شهید بهشتی)

۳) جزوه های سنجش تکمیلی
۴) تست های سال گذشته
۵) مراجعه به جهاد دانشگاهی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران – کرج
در رشته مدیریت محیط زیست گرایش مدیریت به جای درس های اکولوژی حیات وحش و بیولوژی حیوانات شکاری ، از درس های ریاضیات و آمار و مبانی مدیریت پرسش داده می شود.

منابع :
- تئوری های مدیریت – جاسبی – انتشارات دانشگاه آزاد.
- مدیریت و برنامه ریزی محیط زیست – محرم نژاد – ناشر : مؤلف.
- اصول و روش های مدیریت زیست محیطی – ترجمه مهرداد اندرودی – نشر کنگره.
- ریاضیات و آمار – مرتضی نصت – انتشارات ؟
- آمار و احتمالات کاربردی – نیکوکار و عربزاده – انتشارات آزاده.
منبع: ۲ – معرفی منابع : ۳ گرایش علوم محیط زیست نیز از نظر درس ها و منابع امتحانی یکی هستند ولی ضریب درس گرایش مورد نظر و درس زبان تخصصی ، ۳ می باشد. ۳) پارکداری و ارزیابی محیط زیست ۴) زبان تخصصی ۵) اکولوژی حیات وحش ۶) بیولوژی حیوانات شکاری ۲) کتاب های آموزشی انتشارات خانیران

برچسب: نویسنده: امیرحسین ستوده بیدختی تاريخ: دوشنبه 28 13 ساعت: 13:8

معرفی رشته عمران آب و فاضلاب

امروزه در دنیا محیط زیست به یکی از دغدغه های دولتها تبدیل شده است. قوانین بسیار زیادی در گوشه کنار دنیا در این زمینه برای حفاظت از محیط زیست به تصویب رسیده است. در این میان برای حفظ محیط زیست افراد متخصص در این زمینه نیز مورد نیاز می باشند. لذا رشته های مختلفی همچون بهداشت محیط- عمران با گرایش محیط زیست - عمران با گرایش آب و فاضلاب - مهندسی محیط زیست در گرایش های مختلف-مهندسی منابع طبیعی و... در دانشگاهها ایجاد گردیده و شروع به تربیت نیروهای متخصص نموند.

در این میان رشته هایی همچون بهداشت محیط به کلیه جنبه های زیست محیطی مانند: آلودگیهای میکروبی-شیمیایی و یا رادیواکتیو و در کنار آن نحوه پاکسازی و تصفیه آنها پرداخته اند. رشته های دیگر همچون عمران با گرایش محیط زیست نیز به اینگونه موارد می پردازند. لیکن رشته هایی همچون عمران با گرایش آب و فاضلاب بطور خاص به بررسی پاکسازی منابع آب از آلودگیهای مختلف می پردازد.

هدف از تربیت افراد در رشته مهندسی عمران - آب و فاضلاب دانش آموخته نمودن افراد متخصص جهت طراحی نگهداری و تعمیرات سیستم های آب و فاضلاب می باشد. با توجه به اهمیت بهداشتی کنترل آلودگیهای آب استفاده از افراد آموزش دیده در این رشته در راس برنامه های دولتها قرار گرفته است. مشاغلی که دانش آموخته گان این رشته می توانند در آن جذب گردند عبارتند از: کارشناس تصفه خانه های آب و یا فاضلاب-کارشناس برنامه ریزی آب و فاضلاب-کارشناس طرحهای استحصال آب-کارشناس مصارف آب-کارشناس طراحی و اجرای شبکه های جمع آوری فاضلاب و یا انتقال و توزیع آب-کارشناس طرحهای آبرسانی و کارشناس ناظر تاسیسات آب و فاضلاب است.

امروزه در دنیا محیط زیست به یکی از دغدغه های دولتها تبدیل شده است. قوانین بسیار زیادی در گوشه کنار دنیا در این زمینه برای حفاظت از محیط زیست به تصویب رسیده است. در این میان برای حفظ محیط زیست افراد متخصص در این زمینه نیز مورد نیاز می باشند. لذا رشته های مختلفی همچون بهداشت محیط- عمران با گرایش محیط زیست - عمران با گرایش آب و فاضلاب - مهندسی محیط زیست در گرایش های مختلف-مهندسی منابع طبیعی و... در دانشگاهها ایجاد گردیده و شروع به تربیت نیروهای متخصص نموند.

در این میان رشته هایی همچون بهداشت محیط به کلیه جنبه های زیست محیطی مانند: آلودگیهای میکروبی-شیمیایی و یا رادیواکتیو و در کنار آن نحوه پاکسازی و تصفیه آنها پرداخته اند. رشته های دیگر همچون عمران با گرایش محیط زیست نیز به اینگونه موارد می پردازند. لیکن رشته هایی همچون عمران با گرایش آب و فاضلاب بطور خاص به بررسی پاکسازی منابع آب از آلودگیهای مختلف می پردازد.

هدف از تربیت افراد در رشته مهندسی عمران - آب و فاضلاب دانش آموخته نمودن افراد متخصص جهت طراحی نگهداری و تعمیرات سیستم های آب و فاضلاب می باشد. با توجه به اهمیت بهداشتی کنترل آلودگیهای آب استفاده از افراد آموزش دیده در این رشته در راس برنامه های دولتها قرار گرفته است. مشاغلی که دانش آموخته گان این رشته می توانند در آن جذب گردند عبارتند از: کارشناس تصفه خانه های آب و یا فاضلاب-کارشناس برنامه ریزی آب و فاضلاب-کارشناس طرحهای استحصال آب-کارشناس مصارف آب-کارشناس طراحی و اجرای شبکه های جمع آوری فاضلاب و یا انتقال و توزیع آب-کارشناس طرحهای آبرسانی و کارشناس ناظر تاسیسات آب و فاضلاب است.

پستهای فوق در زیر مجموعه وزارت خانه نیرو همچون شرکت آب و فاضلاب شهری-شرکت آب و فاضلاب روستایی- سازمانهای منطقه ای آب و... وجود دارد. همچنین بسیاری از وزارت خانه های مختلف همچون وزارت صنایع-وزارت جهاد کشاورزی و... پستهایی برای دانش آموختگان رشته عمران-آب و فاضلاب دارند. بسیاری از کارخانجات که نیازمند طراحی-ساخت و یا بهره برداری از تاسیسات تصفیه فاضلاب خود می باشند نیز ردیفهای شغلی خاصی برای این رشته دارند. لازم به ذکر است که یکی از رقبای سرسخت این رشته در احراز پستهای فوق دانش آموخته گان رشته مهندسی بهداشت محیط می باشند.

برچسب: نویسنده: امیرحسین ستوده بیدختی تاريخ: دوشنبه 21 13 ساعت: 13:8

روش کلر زنی مخازن آب

روش کلر زنی مخازن آب

کلرینه کردن آب مخازن: ابتدا حجم مخزن را معین نموده، سپس به ازای هر متر مکعب ( 1000لیتر ) آب از 3 تا 5 گرم پـــــــودرپرکلرین استفاده می شود. کلرینه کردن مخازن به روشهــای دستی و مکانیکی انجام می شود که در روش دستی لازم است حتماً پس از اضافه کردن محلول کلر آب مخزن به هم زده شود. بعد از گذشت نیم ساعت در صورت مناسب بودن نتیجه کلرسنجی آب قابل مصرف است قابل ذکر است که نتیجه کلرسنجی در کلیه ساعات شبانه روز و در نقاط مختلف شبکه لوله کشی باید در حد مطلوب باشد . حد مطلوب آخرین شیر مصرفی شبکه ./ 8 تا 1 PPM (قسمت در میلیون )

طرز تهیه و استفاده از محلول کلر مادر

از ترکیب سه قاشق مرباخوری- ( ۱۵ گرم )از پودر پرکلرین۷۰درصد در یک لیتر آب ، کلر مادر بدست می آید که باید در یک بطری تیره رنگ یا پوشیده با کاغذ آلومینیوم نگهداری شود . ۳ تا ۷ قطره از این محلول کلرمادر در یک لیتر آب بمدت ۳۰ دقیقه آنرا بهداشتی و قابل شرب می نماید .

روش کلر زنی مخازن آب

کلرینه کردن آب مخازن: ابتدا حجم مخزن را معین نموده، سپس به ازای هر متر مکعب ( 1000لیتر ) آب از 3 تا 5 گرم پـــــــودرپرکلرین استفاده می شود. کلرینه کردن مخازن به روشهــای دستی و مکانیکی انجام می شود که در روش دستی لازم است حتماً پس از اضافه کردن محلول کلر آب مخزن به هم زده شود. بعد از گذشت نیم ساعت در صورت مناسب بودن نتیجه کلرسنجی آب قابل مصرف است قابل ذکر است که نتیجه کلرسنجی در کلیه ساعات شبانه روز و در نقاط مختلف شبکه لوله کشی باید در حد مطلوب باشد . حد مطلوب آخرین شیر مصرفی شبکه ./ 8 تا 1 PPM (قسمت در میلیون )

طرز تهیه و استفاده از محلول کلر مادر

از ترکیب سه قاشق مرباخوری- ( ۱۵ گرم )از پودر پرکلرین۷۰درصد در یک لیتر آب ، کلر مادر بدست می آید که باید در یک بطری تیره رنگ یا پوشیده با کاغذ آلومینیوم نگهداری شود . ۳ تا ۷ قطره از این محلول کلرمادر در یک لیتر آب بمدت ۳۰ دقیقه آنرا بهداشتی و قابل شرب می نماید .

نحوه گندزدایی مخازن تعمیر شده و یا جدیدالاحداث

طبق جدول زیر مقدار کلر مورد لزوم محاسبه گردد.

حجم مخزن به متر مکعب

	درصد خلوص کلر	کلر مورد مصرف به کیلو گرم	ساعت ماند کار
100	70	3/4	12
200	70	6/8	12

قبل از گند زدائی، جدار داخلی مخازن با برس سیمی تمیز و شست وشو گردد و با توجه به حجم مخزن به ازای هر متر مکعب 43 گرم پرکلرین 70 درصد به صورت محلول آماده نمود. بعد از این مرحله چندین بار با آب مخزن را شستشو می دهیم

برچسب: نویسنده: امیرحسین ستوده بیدختی تاريخ: دوشنبه 14 13 ساعت: 13:6

نقش هوش هیجانی در مدیریت سازمان

رهبری یک سازمان برای انطباق با تغییرات و به منظور بقا و رشد در محیطهای جدید، ویژگیهای خاصی را میطلبد که عموما مدیران برای پاسخ به آنها با مشکلات بسیاری مواجه میشوند. یکی از مهمترین خصیصهها که میتواند به رهبران و مدیران در پاسخ به این تغییرات کمک کند، هوش هیجانی است.

به نظر میرسد هوش هیجانی میتواند شکل تکامل یافتهای از توجه به انسان در سازمانها باشد و ابزاری نوین و شایسته در دستان مدیران تجاری و تئوریسینهای بازار برای هدایت افراد درون سازمان و مشتریان برون سازمان و تامین رضایت آنها. هوش هیجانی موضوعی است که سعی در تشریح و تفسیر جایگاه هیجانهای و احساسات در توانمندیهای انسانی دارد. مدیران برخوردار از هوش هیجانی، رهبران موثری هستند که اهداف را با حداکثر بهرهوری، رضایتمندی و تعهد کارکنان محقق میسازند. با توجه به اهمیت هوش هیجانی در مدیریت، این مقاله به بررسی ابعاد هوش هیجانی در مدیریت، رشد و توسعه رهبری در محیط کار و روش آموزش هوش هیجانی در مدیریت سازمان میپردازد.
هوش هیجانی چیست؟
هوش هیجانی (EI) شامل شناخت و کنترل هیجانهای خود است. به عبارت دیگر، شخصی که EI بالایی دارد، سه مولفه هیجانها را به طور موفقیتآمیزی با یکدیگر تلفیق میکند (مولفه شناختی، مولفه فیزیولوژیکی و مولفه رفتاری).
اصطلاح هوش هیجانی برای اولین بار در دهه ۱۹۹۰ توسط دو روان شناس به نامهای جان مایر و پیتر سالووی مطرح شد. آنان اظهار داشتند، کسانی که از هوش هیجانی برخوردارند، میتوانند عواطف خود و دیگران را کنترل کرده، بین پیامدهای مثبت و منفی عواطف تمایز گذارند و از اطلاعات عاطفی برای راهنمایی فرآیند تفکر و اقدامات شخصی استفاده کنند.
آنها، اصطلاح هوش هیجانی را برای بیان کیفیت و درک احساسات افراد، همدردی با احساسات دیگران و توانایی اداره مطلوب خلق و خو به کار بردند. در حقیقت این هوش مشتمل بر شناخت احساسات خویش و دیگران و استفاده از آن برای اتخاذ تصمیمات مناسب در زندگی است. به عبارتی هوش هیجانی عاملی است که به هنگام شکست، در شخص ایجاد انگیزه میکند و به واسطه داشتن مهارتهای اجتماعی بالا منجر به برقراری رابطه خوب با مردم میشود.
هوش هیجانی بیانگر آن است که در روابط اجتماعی و در
بده بستانهای روانی و عاطفی در شرایط خاص چه عملی مناسب و چه عملی نامناسب است. یعنی اینکه فرد در شرایط مختلف بتواند امید را در خود زنده نگه دارد، با دیگران همدلی نماید، احساسات دیگران را بشنود، برای به دست آوردن پاداش بزرگتر، پاداشهای کوچک را نادیده انگارد، نگذارد نگرانی، قدرت تفکر و استدلال او را مختل نماید، در برابر مشکلات پایداری نماید و در همه حال انگیزه خود را حفظ نماید. هوش هیجانی نوعی استعداد عاطفی است که تعیین میکند از مهارتهای خود چگونه به بهترین نحو ممکن استفاده کنیم و حتی کمک میکند فکر را در مسیری درست به کارگیریم.
هوش هیجانی و مدیریت بازار
استفاده از هوش هیجانی در تجارت ایدهای نوین میباشد که برای بسیاری از مدیران و تجار جانیفتاده است. در واقع بیشتر مدیران کماکان ترجیح میدهند برای انجام کارها از مغزشان استفاده کنند تا از قلبشان. نگرانی اصلی آنها آن است که احساس همدلی و دلسوزی با همکاران و مشتریان آنها را از پرداختن به اهداف سازمان دور نماید. در هر صورت همه بایستی قبول کنند که قواعد بازی در دنیای امروز متفاوت است و بایستی طبق قاعده روز عمل کرد. شرکتهای هوشمند برای نظارت بر تحولات بازار و همسو شدن با تغییرات سلیقهای و استفاده از قوانین تشویقی معمولا سیستم بازاریابی طراحی میکنند. سیستم بازاریابی فرآیندی کامل است که موجب هماهنگی شرکت با بهترین فرصتهای بازار میشود. فرآیند کلی مدیریت بازار شامل ۴ مرحله اصلی است که عبارتند از:
تجزیه و تحلیل بازار: معمولا شامل سیستمهای اطلاعاتی و تحقیقاتی بازار و بررسی بازارهای مصرفکننده و بررسی بازارهای سازمانی میباشد. محیط پیچیده و در حال تغییر است و همواره فرصتها و تهدیدهای جدیدی به همراه میآورد. شرکت و سیستم استراتژیک آن باید محیط را همواره تحت نظر داشته باشند که این تحت نظر گرفتن محیط مستلزم دریافت اطلاعات زیادی میباشد. اطلاعاتی در مورد مصرفکنندگان و نحوه خرید آنها.
انتخاب بازارهای هدف: هیچ شرکتی توانایی تامین رضایت تمام مصرفکنندگان را ندارد. وجود شرکتهای مختلف و قوی در تولید کالاهای مشابه بیانگر تنوع و تشتت سلایق بین مصرفکنندگان میباشد. هر شرکتی برای اینکه بتواند بهترین استفاده را از تواناییهای بالقوه خود نماید و بهترین جایگاه را در بازار انتخاب نماید و در وضعیت بهتری قرارگیرد، نیازمند بررسی چهار مرحلهای میباشد که شامل اندازهگیری و پیشبینی تقاضای تقسیم بازار، هدفگیری در بازار و جایگاهیابی در بازار میباشد.
تهیه ترکیب عناصر بازاریابی: یکی از اساسیترین مفاهیم در بازاریابی نوین همین مفهوم آمیخته بازاریابی میباشد. مجموعهای از متغیرهای قابل کنترل که شرکت آنها را در بازار هدف و برای ایجاد واکنش مورد نیاز خود ترکیب میکند. این ترکیب در واقع ابزار دست تاجر میباشد برای اینکه بازار را تحت تاثیر قرار دهد. این ترکیب که شامل طراحی محصول، توزیع کالا، قیمتگذاری و تبلیغات پیشبردی است، کلید اصلی تجارت در بازارهای نوین میباشد.
اداره تلاشهای بازار: این مرحله شامل تجزیه و تحلیل رقبا و خطمشیهای رقابتی بازار و برنامهریزی، اجرا و سازماندهی و کنترل برنامههای بازاریابی است. شرکتها وجه مهمی از بررسیهای خود را باید روی رقبا بگذارند و به طور مداوم محصولات و قیمتها و شیوه توزیع و تبلیغات پیشبردی رقبا را از نزدیک پی بگیرند و بدانند که در چه وضعی هستند. مدیریت در راس هرم سازمان بایستی برنامههای بازاریابی را تنظیم نماید و بعد با برانگیختن همه افراد در همه سطوح برنامه را اجرایی نموده و برای اطمینان از اجرای برنامهها و رسیدن به اهداف، کنترل داشته باشد و ممیزی بازاریابی را نیز فراموش ننماید.
هوش هیجانی در تک تک مراحل فوق میتواند جهت دهنده مدیریت شرکت باشد. همه ما داستان کارآفرینان بزرگ را شنیدهایم که از هوش تحصیلی بالایی برخوردار نبودهاند و در دانشگاه وضعیت مطلوبی نداشتهاند؛ اما با تکیه بر هوش هیجانی خود بزرگترین شرکتهای دنیا را ایجاد نمودهاند. بزرگترین تجار و کارآفرینان معمولا تاکید فراوانی بر غرایز خود دارند و برای آنچه در خصوص بازار حس میکنند، اهمیت بسیار بالایی قائلند. وقتی فورد به مهندسان خود با تاکید میگوید این نام من است که بالای این شرکت نوشته شده است و بعد تصمیم مورد نظر خود را اجرا میکند، بیانگر هوش هیجانی اوست. این بدان معناست که انسانهایی در بازار بسیار اثر گذارند و خوب میدانند در ورای همه منطقهای ریاضی و علمی نیروی الهام و احساس کارساز است. نیرویی که از بشر اولیه تاکنون همواره همراه بوده است و ما را نیز که در سر خط حرکت تاریخ قرار داریم همان گونه یاری مینماید که اجداد اولیهمان را یاری میکرد. در واقع مدیران موفقی که ساختار علمی بازار را میشناسند و هوش هیجانی را همچون خون بدان تزریق مینمایند، شگفتی میآفرینند.
مدیران و تجاری که هوش هیجانی بالایی دارند؛ یعنی کسانی که احساسات خود را به خوبی میشناسند و هدایت میکنند و احساسات دیگران را نیز درک میکنند و هدفمند با آن برخورد میکنند، در اداره بازار ممتازند. این افراد حتی در زندگی فردی نیز خرسند و کارآمدند و توانی را در اختیار دارند که موجب میگردد افرادی مولد باشند.
روشهای صحیح اجرای برنامه آموزش هوش هیجانی
در اجرای برنامههای هوش هیجانی در سازمان باید به چند اصل مهم کاربردی توجه داشت. این اصول کاربردی عبارتند از:
1 - مشخص کردن اهداف سازمان به طور واضح؛
2 - ایجاد پیوند بین آموزش و اهداف سازمان؛
3 - ارزیابی دقیق کارکنان در برنامه آموزشی برای مشخص ساختن تواناییهای پایه و نیازهای فردی آنان؛
4 - انطباق طرح برنامه آموزشی با تواناییها و ضعفهای کارکنان؛
5 - تهیه و تدوین ساختار جلسهها؛
6 - استفاده از تمرینهای عملی، مطالعات موردی و روش ایفای نقش؛
7 - برقراری ارتباط و پیوند بین آموختهها و تجارب دنیای واقعی کارکنان؛
8 - فراهم ساختن فرصتهایی برای تمرین آموختهها؛
9 - پیشبینی فرصتهای متعدد برای دادن باز خورد؛
10 - استفاده از موقعیتهای گروهی برای ایفای نقش و مهمترین رفتارهای اجتماعی و آموزش آنها؛
11 - نشان دادن نیازهای اختصاصی هر فرد به او به طور خصوصی و محرمانه؛
12 - فراهم ساختن منابع حمایتی و تقویتی برای کارکنان در برنامه طی مرحله پیگیری.
امروزه بسیاری از سازمانها دستخوش تغییرند و هرگونه تغییر نیازمند کارکنان و مدیرانی است که انطباق پذیر بوده و با تغییرها سازگار شوند. در این میان تعامل اجتماعی به شیوهای شایسته و ثمربخش برای بیشتر مدیران و رهبران به عنوان عنصر کلیدی در مدیریت تغییرهای سازمانی اهمیت فزایندهای دارد. سازمانها برای اینکه بتوانند در محیط پرتلاطم و رقابتی امروز باقی بمانند، بایدخود را به تفکرهای نوین کسبوکار مجهز سازند و به طور مستمر خود را بهبود بخشند. رهبری این گونه سازمانها بسیار حساس و پیچیده است و زمانی این حساسیت دو چندان میشود که رهبر با تغییرهای انطباقی روبهرو باشد که بسیار متفاوت از تغییرهای فنی است. مشکلات فنی از طریق دانش فنی و فرآیندهای متداول حل مساله قابل حل هستند، در حالی که مشکلات انطباقی در برابر این گونه راهحلها متفاوت است. رهبری یک سازمان برای انطباقپذیری با تغییرها و به منظور بقا و رشد در محیطهای جدید کسب و کار، ویژگیهای خاصی را میطلبد که عموما مدیران برای پاسخ به آنها با مشکلات بسیاری مواجه میشوند.
بررسیها نشان داده است که گوی رقابت آینده را مدیرانی خواهند برد که بتوانند به طور اثربخش و نتیجه بخش با منابع انسانی خود ارتباط برقرار کنند. در این زمینه هوش هیجانی (EMOTIONAL INTELLIGENCE=EI) یکی از مولفههایی است که میتواند به میزان زیادی در روابط مدیران با اعضای سازمان نقش مهمی ایفا کند.
خرید و فروش و بازار و مدیریت و تجارت به صورتی اجتنابناپذیر با عامل انسانی سروکار دارند. چه در محیط داخل سازمان که سلول اصلی تشکیلدهنده واحدها افراد میباشند و چه در محیط خارج از سازمان که مدیریت با عوامل متعدد انسانی سروکار دارد. از دولتمردانی که قوانین تجاری را تدوین میکنند و گروههای مرجع اجتماعی مثل قهرمانان ورزشی و هنرمندان که سلایق مردم را در خرید اجناس و رواج مد جهت دهی مینمایند و نهاد خانواده که به خصوص در خریدهای بزرگ کانون اصلی مشورت میباشند و مشتریان نهایی که خریداران اصلی هستند تا نمایندگیهای فروش و توزیع، همگی عامل انسان را به عنوان هسته مرکزی با خود همراه دارند. هوش هیجانی به عنوان توانایی درک احساسات و نیاز دیگران کمک بسیار کارسازی است در جهت هدایت دیگران در راهی که منتهی به اهداف بلندمدت و کوتاهمدت سازمانی و رضایت افراد و جامعه میشود. با توجه به اینکه هوش هیجانی، توان استفاده از احساس و هیجان خود و دیگران در رفتار فردی و گروهی در جهت کسب حداکثر نتایج با حداکثر رضایت است. بنابراین، تلفیق دانش مدیریتی و تواناییهای هیجانی در مدیریت میتواند در سوق دادن افراد به سوی دستیابی به هدف کارساز و مفید باشد.

انجمن مهندسی و مدیریت ساخت ایران (ICEMA) Iran Construction Engineering Management Association

برچسب: نویسنده: امیرحسین ستوده بیدختی تاريخ: شنبه 12 13 ساعت: 20:7

What is PRINCE2?

Alright, let’s start with the basics: what is PRINCE2?
PRINCE2 stands for Projects IN Controlled Environments. The “2” is for the second generation. The first generation was only about IT project, but the current generation of standard is applicable to any project.

PRINCE2 is a methodology for managing projects. It tells you what to do, when to do that, and who should do that. Isn’t it great?
Well, you should know that it doesn’t tell you exactly how to do things. For that type of questions, you should refer to other resources. That’s just outside the scope of PRINCE2.

PRINCE2 belongs to AXELOS. It’s a UK joint venture of the govement and a private company. It used to belong to OGC, which was a govemental agency in the UK.

There are many amazing standards in the AXELOS family that also cover other parts of your business that relate to projects. We’ll talk about them tomorrow. Until then, can you think about what types of methods you need besides your project, or exteal to it, to support your project management?

انجمن مهندسی و مدیریت ساخت ایران (ICEMA) Iran Construction Engineering Management Association

برچسب: نویسنده: امیرحسین ستوده بیدختی تاريخ: جمعه 11 13 ساعت: 19:4

کدورت

کدورت:

کدورت پدیده ای است که میزان شفافیت آب را مشخص می کند.و به عنوان یک خاصیت ظاهری آب محسوب می گردد.کدورت باعث پراکندگی یا جذب نور در حین عبور آن بر روی یک خط مستقیم در آب می شود.اگر چه کدورت به دلیل وجود مواد معلق در آب نیز به وجود می اید،ولی ارتباط دادن با اندازه های کمی مواد معلق در آب مانند شکل،اندازه و ضریب شکست ذرات موجود در سوسپانسیون که همگی در خاصیت پراکنده ساختن نور دخالت دارند، مشکل است.

روش اولیه اندازه گیری کدورت قدرت عبور نور را از میان آب با قدرت پراکنده سازی و شکسته شدن آن مقایسه می نمایند که این اندازه گیری اساس روش استاندارد تعیین کدورت آب به وسیله کدورت سنج شمعی جکسون است.

الزاما روش های دیگری برای سنجش کدورت های پایین لازم است و در این حالت از روش های نفلومتری و جذب سنجی استفاده می شود.

نفلومتر شدت پراکنده ساختن نور را در دایره خاصی تقریبا در زاویه طرف راست محل برخورد نور با سطح آب را اندازه گیری می نماید.با این روش کدورت های پائین تر از 05/0 واحد را اندازه می گیرند.و رنگ آب در آن تاثیری ندارد. با استفاده از روش جذب سنجی میزان جذب نور توسط ذرات موجود در آب اندازه گیری می شود. در جذب سنجی رنگ آب در نتیجه تاثیر دارد و میزان دقت این روش به اندازه ی روش نفلومتری نیست.

کدورت:

کدورت پدیده ای است که میزان شفافیت آب را مشخص می کند.و به عنوان یک خاصیت ظاهری آب محسوب می گردد.کدورت باعث پراکندگی یا جذب نور در حین عبور آن بر روی یک خط مستقیم در آب می شود.اگر چه کدورت به دلیل وجود مواد معلق در آب نیز به وجود می اید،ولی ارتباط دادن با اندازه های کمی مواد معلق در آب مانند شکل،اندازه و ضریب شکست ذرات موجود در سوسپانسیون که همگی در خاصیت پراکنده ساختن نور دخالت دارند، مشکل است.

روش اولیه اندازه گیری کدورت قدرت عبور نور را از میان آب با قدرت پراکنده سازی و شکسته شدن آن مقایسه می نمایند که این اندازه گیری اساس روش استاندارد تعیین کدورت آب به وسیله کدورت سنج شمعی جکسون است.

الزاما روش های دیگری برای سنجش کدورت های پایین لازم است و در این حالت از روش های نفلومتری و جذب سنجی استفاده می شود.

نفلومتر شدت پراکنده ساختن نور را در دایره خاصی تقریبا در زاویه طرف راست محل برخورد نور با سطح آب را اندازه گیری می نماید.با این روش کدورت های پائین تر از 05/0 واحد را اندازه می گیرند.و رنگ آب در آن تاثیری ندارد. با استفاده از روش جذب سنجی میزان جذب نور توسط ذرات موجود در آب اندازه گیری می شود. در جذب سنجی رنگ آب در نتیجه تاثیر دارد و میزان دقت این روش به اندازه ی روش نفلومتری نیست.

سنجش کدورت به روش نفلومتری:

مواد مورد نیاز:

آب مقطر نمونه

استاندارد های کدورت

روش کار:

ابتدا با توجه به نوع دستورالعمل دستگاه کدورت سنج دستگاه را کالیبره می کنیم.نمونه را تکان می دهیم تا یکنواخت شود و آن را داخل سل ریخته و در دستگاه کدورت سنج قرار می دهیم.اگر درجه ی دستگاه عددی کمتر از 40 را نشان داد می توانیم مقدار کدورت را مستقیما از روی درجه بندی دستگاه بخوانیم.در غیر این صورت باید نمونه را رقیق کنیم.

محاسبات:

اگر نمونه رقیق نشده اعداد کتر از 40 را نشان دهد،می توانیم نتایج را بر حسب NTU مستقیما از روی درجه بندی دستگاه گزارش کنیم.

برای نمونه ای که رقیق شده به صورت زیر عمل می کنیم:

\c ( C + B ) * A = NTU

A = مقدار NTU به دست آمده از روی درجه بندی دستگاه برای نمونه ی رقیق شده.

B = حجم آب عاری از کدورت بر حسب میلی لیتر

C = حجم نمونه ای که برای رقیق کردن برداشته شده بر حسب میلی لیتر

برچسب: نویسنده: امیرحسین ستوده بیدختی تاريخ: دوشنبه 7 13 ساعت: 13:6

فلیم فتومتر

فلیم فتومتر:

در این متد تهیج الکترون ها به وسیله انرژی حرارتی شعله انجام می گیرد.شغله به کار رفته بایستی دارای شرایط زیر باشد:

1. داشتن درجه حرارت کافی

2. اسپکترم آن در اسپکتروم نمونه مداخله ایجاد نکند.

مخلوطی که بیشتر برای سوختن به کار می رود عبارت است از مخلوط اکسیژن و استیلن ( درجه حرارت 3050 درجه سانتی گراد) و یا مخلوط هوا و گاز استیلن (درجه حرارت 2200) و یا مخلوط گاز سوختنی با هوا(1800 درجه ) .

دستگاه به کار رفته برحسب این که دارای فیلتر یا منوکرماتور باشد Flame photometer و یا Flame spectrometer نامیده می شود.در Flame photometer نمونه در یک حلال آلی یا آب حل شده و وسیله ی اتمایزر Atomizer به صورت ذرات ریز داخل شعله پاشیده می شود.حرارت شعله باعث تبخیر حلال شده و نمونه به صورت جامد و بعد به صورت گاز و بالاخره به صورت اتم و یا یون درآمده و انتقال الکترونی در این اجراء صورت می گیرد.

شدت نور منتشر شده پس از عبور از یک عدسی از یک فیلتر مناسب عبور داده شده و به یک فتوسل می تابد و به انرژی الکتریکی تبدیل شده و مقدار آن به وسیله عقربه ی گالوانومتر خوانده می شود.

بایستی فشار گاز سوختنی و هوا در تمام طول مدت آزمایش ثابت بوده و ذرات وارد شده به وسیله اتمایزر نیز یک اندازه باشند.

آماده کردن دستگاه:

ظروف محتوی نمونه را که از جنس پیرکس است را با اسید نیتریک 1:10 شستشو می دهیم.دستگاه را روشن می کنیم و پس از یک ربع شیر کپسول را باز می کنیم و کلید On (سوئیچ ) را می زنیم.کلیدPower را زده بعد از چند ثانیه کلید ignition را می زنیم تا شعله ظاهر شود.باید شعله رنگ آبی داشته باشد و به صورت مخروط های منظم باشد.

برچسب: نویسنده: امیرحسین ستوده بیدختی تاريخ: دوشنبه 7 13 ساعت: 13:5

سنجش میزان DO

سنجش میزان DO :

اکسیژن محلول در آب مورد نیاز موجوداتی است که در آب زندگی می کنند.میزان انحلال اکسیژن در آب تابعی از دما،میزان کلرور در آب و فشار جزئی است.

میزان انحلال اکسیژن در آب تابع قوانین گازهاست.اکسیژن از گازهایی است که با آب واکنش نمی دهد،بنابراین میزان انحلال آن تابعی از قانون هنری است.پس انحلال آن در آب تابع فشار جزئی آن است.بیشترین میزان انحلال آن در کنار دریا و کمترین آن در ارتفاعات است.همچنین انحلال آن در آب تابعی از دما است و با افزایش دما میزان انحلال اکسیژن در آب کاهش می یابد.

اهمیت DO در بحث های مهندسی زیستی به سه دلیل است:

1. در بحث تصفیه فاضلاب به روش بیولوژیکی برای فعالیت میکرواورگانیزم های هوازی نیاز به اکسیژن وجود دارد.

2. اندازه گیری DO پایه آزمایش BOD است.

3. میزان خورندگی آب بستگی به میزان DO موجود در آب دارد.

از این رو اندازه گیری و تعیین میزان DO در آب ها برای ما بسیار اهمیت دارد.

برای سنجش میزان DO دو روش کلی وجود دارد:

1. روش وینکلر

2. روش استفاده از الکترود غشایی

عوامل مداخله کننده:

در اندازه گیری میزان DO عواملی وجود دارند که می توانند در نتیجه ی کلی واکنش تاثیر منفی بگذارند.این عوامل شامل املاح آهن،مواد آلی،مواد معلق،دی اکسید سولفور،کلر باقی مانده،کروم،سیاناید می باشد.در صورتی که مقادیر بالایی از این مواد در نمونه وجود داشته باشد باید قبل از آزمایش از نمونه حذف شوند تا در نتیجه مشکلی به وجود نیاورند.

الف) روش وینکلر:

وسائل مورد نیاز:

1. بورت مدرج

2. 2 عدد بطری BOD با در سر سمباده ای (300 میلی لیتر)

3. ارلن مایر

4. پی پت

5. استوانه مدرج

6. بالن ژوژه حجمی

معرف ها و محلول های مورد نیاز:

1. محلول سولفات منگنز

2. اسید سولفوریک 36 نرمال

3. محلول تیوسولفات سدیم 025/0 نرمال

4. محلول قلیا،یداید،آزاید

5. محلول چسب نشاسته

آماده سازی محلول ها:

محلول سولفات منگنز:

به منظور تهیه این محلول 480 گرم بلور سولفات منگنز را در آب مقطر حل می کنیم و سپس آن را از کاغذ صافی عبور می دهیم.در این مرحله حجم محلول را در بالن ژوژه به 1000 میلی لیتر می رسانیم.

محلول قلیا،یداید،آزاید:

10 گرم NaN3 را در 500 میلی لیتر آب مقطر حل می کنیم و سپس 480 گرم هیدروکسید سدیم و 750 گرم یدور سدیم اضافه می کنیم.

محلول تیوسولفات سدیم 025/0 نرمال:

دقیقا 205/6 گرم بلور تیوسولفات سدیم و 4/0 گرم از هیدروکسید سدیم جامد را در آب مقطر جوشانده شده و سرد شده حل می کنیم و به حجم یک لیتر میرسانیم.

چسب نشاسته:

20 گرم نشاسته و 2 گرم اسید سالیسیلیک را در مقدار کمی از آب مقطر حل می کنیم .این چسب نشاسته را با داخل یک لیتر آب مقطر در حال جوش میریزیم .صبر می کنیم تا این مخلوط جند دقیقه بجوشد، سپس آن را سرد می کنیم و می گذاریم ته نشین شود.بخش شفا سطحی را خارج کرده و مورد استفاده قرار می دهیم و باقی مانده ته نشین شده را دور می ریزیم.

شرح آزمایش:

بطری BOD سرسمباده را از نمونه پر می کنیم.اهسته به بدنه بطری ضربه می زنیم تا مطمئن شویم هوای داخل آن خارج شده است. توسط پی پت 1 میلی لیتر محلول سولفات منگنز و 1 میلی لیتر محلول یدور آزاید سدیم را به نمونه اضافه می کنیم.بطری را تکان داده می گذاریم دو فاز در محلول تشکیل شود . رسوبات ته نشین گردند.

در بطری را برداشته 1 میلی لیتر اسید سولفوریک غلیظ را به آهستگی در طول گردن بطری اضافه می کنیم.دوباره بطری را تکان داده تا هیچ فلاکی در محلول دیده نشود.حدود 5 دقیقه صبر می کنیم و بعد محلول حاصله را تیتر می کنیم.

سنجش میزان DO :

اکسیژن محلول در آب مورد نیاز موجوداتی است که در آب زندگی می کنند.میزان انحلال اکسیژن در آب تابعی از دما،میزان کلرور در آب و فشار جزئی است.

میزان انحلال اکسیژن در آب تابع قوانین گازهاست.اکسیژن از گازهایی است که با آب واکنش نمی دهد،بنابراین میزان انحلال آن تابعی از قانون هنری است.پس انحلال آن در آب تابع فشار جزئی آن است.بیشترین میزان انحلال آن در کنار دریا و کمترین آن در ارتفاعات است.همچنین انحلال آن در آب تابعی از دما است و با افزایش دما میزان انحلال اکسیژن در آب کاهش می یابد.

اهمیت DO در بحث های مهندسی زیستی به سه دلیل است:

1. در بحث تصفیه فاضلاب به روش بیولوژیکی برای فعالیت میکرواورگانیزم های هوازی نیاز به اکسیژن وجود دارد.

2. اندازه گیری DO پایه آزمایش BOD است.

3. میزان خورندگی آب بستگی به میزان DO موجود در آب دارد.

از این رو اندازه گیری و تعیین میزان DO در آب ها برای ما بسیار اهمیت دارد.

برای سنجش میزان DO دو روش کلی وجود دارد:

1. روش وینکلر

2. روش استفاده از الکترود غشایی

عوامل مداخله کننده:

در اندازه گیری میزان DO عواملی وجود دارند که می توانند در نتیجه ی کلی واکنش تاثیر منفی بگذارند.این عوامل شامل املاح آهن،مواد آلی،مواد معلق،دی اکسید سولفور،کلر باقی مانده،کروم،سیاناید می باشد.در صورتی که مقادیر بالایی از این مواد در نمونه وجود داشته باشد باید قبل از آزمایش از نمونه حذف شوند تا در نتیجه مشکلی به وجود نیاورند.

الف) روش وینکلر:

وسائل مورد نیاز:

1. بورت مدرج

2. 2 عدد بطری BOD با در سر سمباده ای (300 میلی لیتر)

3. ارلن مایر

4. پی پت

5. استوانه مدرج

6. بالن ژوژه حجمی

معرف ها و محلول های مورد نیاز:

1. محلول سولفات منگنز

2. اسید سولفوریک 36 نرمال

3. محلول تیوسولفات سدیم 025/0 نرمال

4. محلول قلیا،یداید،آزاید

5. محلول چسب نشاسته

آماده سازی محلول ها:

محلول سولفات منگنز:

به منظور تهیه این محلول 480 گرم بلور سولفات منگنز را در آب مقطر حل می کنیم و سپس آن را از کاغذ صافی عبور می دهیم.در این مرحله حجم محلول را در بالن ژوژه به 1000 میلی لیتر می رسانیم.

محلول قلیا،یداید،آزاید:

10 گرم NaN3 را در 500 میلی لیتر آب مقطر حل می کنیم و سپس 480 گرم هیدروکسید سدیم و 750 گرم یدور سدیم اضافه می کنیم.

محلول تیوسولفات سدیم 025/0 نرمال:

دقیقا 205/6 گرم بلور تیوسولفات سدیم و 4/0 گرم از هیدروکسید سدیم جامد را در آب مقطر جوشانده شده و سرد شده حل می کنیم و به حجم یک لیتر میرسانیم.

چسب نشاسته:

20 گرم نشاسته و 2 گرم اسید سالیسیلیک را در مقدار کمی از آب مقطر حل می کنیم .این چسب نشاسته را با داخل یک لیتر آب مقطر در حال جوش میریزیم .صبر می کنیم تا این مخلوط جند دقیقه بجوشد، سپس آن را سرد می کنیم و می گذاریم ته نشین شود.بخش شفا سطحی را خارج کرده و مورد استفاده قرار می دهیم و باقی مانده ته نشین شده را دور می ریزیم.

شرح آزمایش:

بطری BOD سرسمباده را از نمونه پر می کنیم.اهسته به بدنه بطری ضربه می زنیم تا مطمئن شویم هوای داخل آن خارج شده است. توسط پی پت 1 میلی لیتر محلول سولفات منگنز و 1 میلی لیتر محلول یدور آزاید سدیم را به نمونه اضافه می کنیم.بطری را تکان داده می گذاریم دو فاز در محلول تشکیل شود . رسوبات ته نشین گردند.

در بطری را برداشته 1 میلی لیتر اسید سولفوریک غلیظ را به آهستگی در طول گردن بطری اضافه می کنیم.دوباره بطری را تکان داده تا هیچ فلاکی در محلول دیده نشود.حدود 5 دقیقه صبر می کنیم و بعد محلول حاصله را تیتر می کنیم.

در این مرحله از تیوسولفات سدیم به عنوان تیترانت و چسب نشاسته به عنوان معرف استفاده می کنیم.تیتراسیون را تا از بین رفتن کامل رنگ آبی ادامه می دهیم.

اکسیژن محلول موجود بر حسب مییلی گرم در لیتر بیان می شود.و با میزان کل میلی لیتر از محلول تیوسولفات سدیم 025/0 نرمال برابر است.

ب) روش الکترود غشائی:

انواع مختلفی از الکترودهای غشائی در دسترس می باشد.در کلیه این وسائل جریان نفوذی به طور خطی با غلظت اکسیژن مولکولی در نمونه ی آزمایش مناسب است.

این روش بیشتر برای تعیین اکسیژن محلول نمونه هایی توصیه می شود که دارای مواد مزاحمی هستند که در روش تیتر کردن مشکل به وجود می آورند.مثلا برای نمونه های که سولفیت،تیوسولفات،کلر آزاد،رنگ،کدورت و لخته ی بیولوژیکی دارند،کاربرد دارد.البته بسته به نوع شرکت سازنده روش تنظیم و قرائت الکترودهای غشایی مختلف متفاوت می باشد.

DO متر محلول شامل یک الکترود است که نمونه ی محلول در آن توسط غشائی که نسبت به اکسیژن خاصیت تراوائی دارد نگهداری می شود.زمانی که اکسیژن از میان غشاء می گذرد و به الکترود می رسد عمل انتقال الکترون و اکسیژن مولکولی اتفاق می افتد.

انتقال الکترون باعث عبور جریان از دستگاه اندازه گیری جریان الکتریکی می شود. دستگاه اندازه گیری جریان دارای یک آمپر سنج و یک الکترود مرجع است که در اینجا مقدار جریان با مقدار اکسیژن محلول در نمونه متناسب است.

کالیبره کردن دستگاه DO متر:

1. دستگاه را روشن می کنیم و 10 تا 15 دقیقه صبر می کنیم تا به حالت پایدار در آید.

2. دستگاه را برای خواندن صفر می کنیم.

3. درجه حرارت محیط را اندازه گرفته،مقدار اکسیژن موجود در هوا را در درجه حرارت مورد نظر تعیین می کنیم.

4. الکترود را برای حالت اشباع اکسیژن کالیبره می کنیم و آن را در داخل یک بطری کوچک قرار می دهیم و ته الکترود را با یک حوله ی مرطوب کاغذی می پوشانیم.

5. دستگاه ( متر) را برای شرایط خواندن روشن می کنیم.می گذاریم تا دستگاه به حالت سکون قرار گیرد و عمل قرائت را برای مقدار اکسیژن اشباع در حالت تصحیح شده تنظیم می نمائیم.

تجزیه و تحلیل:

از بین دو روش ذکر شده در بالا روش تیتراسیون وینکلر در مقایسه با روش الکترود غشائی به تجهیزات آزمایشگاهی و زمان بیشتری نیاز دارد. اما روش الکترود غشایی روشی نوین است که با آموزش مسئول آزمایشگاه می توان از این روش جدید برای تعیین DO در آب استفاده کرد.

همان طور که می دانیم روش تیتراسیون مشکلات مربوط به خود را دارد که در بخش تیتراسیون به آن اشاره شده است.

برچسب: نویسنده: امیرحسین ستوده بیدختی تاريخ: دوشنبه 7 13 ساعت: 13:1

سنجش میزان CO2

سنجش میزان CO2:

دیاکسید کربن در محلولهای آبی به صورت آزاد یا به شکل یونهای کربناتی یا بیکربناتی وجود دارد. وجود این گاز در آب میتواند ناشی از حل شدن موجود در هوا و یا تجزیه مواد آلی موجود در آب باشد، با وجودیکه مقدار موجود در هوا کمتر از حدود (چهار صدم درصد )40/0%است، ولی این مقدار در آبهای سطحی در مقایسه با اکسیژن محلول قابل توجه بوده و به 10ppm میرسد. در آب چاهها این مقدار تا حد 100ppm میرسد.. تأثیر محلول در آب در تأسیسات صنعتی خورندگی یکی از تأثیرات مهم محلول در آب است، در آب تبدیل به اسید کربنیک میشود که ترکیبی خورنده است. مخصوصاً در PHهای پایین علاوه بر اینکه اسید کربنیک خورنده تولید میشود، خاصیت خورندگی اکسیژن هم بالا میرود. از اینروست که باید موجود در آب خارج شود.

در جوشآورها ، خورندگی ناشی از اغلب در مسیر بخار داغ و خط آب مقطر برگشتی دیده میشود و این ناشی از تجزیه کربناتها و بیکربناتها در شرایط داخلی جوشآورها میباشد. هیدروکسید سدیم ، محصول جانبی این واکنشها میباشد. خورندگی بخار آب داغ و آب مقطر برگشتی اغلب در جوشآورهایی که آب مصرف شده در آنها دارای قلیائیت متیل اورانژ بالایی هستند بیشتر دیده میشود.

سنجش میزان CO2:

دیاکسید کربن در محلولهای آبی به صورت آزاد یا به شکل یونهای کربناتی یا بیکربناتی وجود دارد. وجود این گاز در آب میتواند ناشی از حل شدن موجود در هوا و یا تجزیه مواد آلی موجود در آب باشد، با وجودیکه مقدار موجود در هوا کمتر از حدود (چهار صدم درصد )40/0%است، ولی این مقدار در آبهای سطحی در مقایسه با اکسیژن محلول قابل توجه بوده و به 10ppm میرسد. در آب چاهها این مقدار تا حد 100ppm میرسد.. تأثیر محلول در آب در تأسیسات صنعتی خورندگی یکی از تأثیرات مهم محلول در آب است، در آب تبدیل به اسید کربنیک میشود که ترکیبی خورنده است. مخصوصاً در PHهای پایین علاوه بر اینکه اسید کربنیک خورنده تولید میشود، خاصیت خورندگی اکسیژن هم بالا میرود. از اینروست که باید موجود در آب خارج شود.

در جوشآورها ، خورندگی ناشی از اغلب در مسیر بخار داغ و خط آب مقطر برگشتی دیده میشود و این ناشی از تجزیه کربناتها و بیکربناتها در شرایط داخلی جوشآورها میباشد. هیدروکسید سدیم ، محصول جانبی این واکنشها میباشد. خورندگی بخار آب داغ و آب مقطر برگشتی اغلب در جوشآورهایی که آب مصرف شده در آنها دارای قلیائیت متیل اورانژ بالایی هستند بیشتر دیده میشود.

در این نوع جوشآورها مقدار تقریبی در بخار داغ را میتوان با ضرب قلیائیت متیل اورانژ آب تغذیه به جوشآورها عدد )هفت دهم)7/0 بدست آورد و این بمعنی تجزیه 80% کربنات سدیم میباشد. یعنی اگر قلیائیت متیل اورانژ آب تغذیه به جوشآورها 100ppm باشد باید انتظار داشت که مقدار در بخار داغ 79ppm باشد که این مقدار بشدت خورنده است.

محلول های مورد نیاز:

فنل فتالین

کربنات سدیم

نمونه

عوامل مداخله کننده:

وجود اسیدهای معدنی ، فلزات سنگین و مقدار زیاد مواد محلول در آب از عوامل مؤثر در اندازه گیری و نتایج هستند. طریقه نمونه برداری هم از عوامل مهم محسوب میشود.

روش اندازه گیری:

روش تیتراسیون مستقیم در محدوده 100ppm قابل استفاده است. در این روش آزاد با محلول کربنات سدیم و یا یک محلول قلیایی دیگر ترکیب و تولید بیکربنات خواهد کرد. پس از ترکیب کلیه ، بیکربنات اضافی در محیط باقی خواهد ماند. در این شرایط که PH برابر 3/8است. رنگ صورتی شناساگر فنل فتالین ظاهر خواهد شد.اگر بلافاصله بعد از اضافه کردن معرف به ظرف حاوی نمونه آب ، رنگ قرمز ظاهر شود میتوان نتیجه گرفت که در نمونه وجود ندارد. اما اگر نمونه بیرنگ ماند، با کربنات سدیم تیتر میشود تا رنگ صورتی با پایداری 30 ثانیه حاصل شود.

برچسب: نویسنده: امیرحسین ستوده بیدختی تاريخ: دوشنبه 7 13 ساعت: 13:1

تعیین مقدار کلراید در آب آشامیدنی

تعیین مقدار کلراید در آب آشامیدنی:

معمولا نمک های محلول در آب به صورت کاتیون ها و آنیون ها هستند،کاتیون ها مثل کلسیم ،منیزیم ،منگنز و ... و آنیون ها مثل بی کربنات، کربنات و هیدروکسیدو... است . مزه ی شور آن ناشی از غلظت یون کلراید می باشد.این شوری بستگی به ترکیبات شیمیایی آب دارد.اگر کاتیون سدیم با غلظت کلر 250 میلی گرم در لیتر مزه ی شور احساس می شود. اما اگر کلسیم و منیزیم باشد تا غلظت 1000 میلی گرم در لیتر یون کلر هم ممکن است مزه ی شوری آشکار نشود.

هدف از نمک زدائی آب جداسازی تمام نمک های محلول در آب و تهیه آب خالص می باشد.بیشتر روش های شیرین کردن آب شور مانند تقطیر ،اسموز معکوس،الکترولیز و ... می تواند برای نمک زدائی کامل نیز مورد استفاده قرار گیرد.

برای تعیین غلظت یون کلراید در آب از روش آرژانتومتری استفاده می کنیم که در این روش از اندازه گیری نیترات نقره استفاده می کنیم و بر اساس مقدار نیترات نقره به مقدار کلراید در آب پی می بریم. و از محلول کرومات پتاسیم برای نشان دادن آخر واکنش استفاده می کنیم. روش دیگری که برای سنجش کلراید در آب وجود دارد روش پتانسیل سنجی است. روش سومی که برای سنجش میزان یون کلراید در آب استفاده می شود روش تیتریمتری با نیترات جیوه است. که هر سه روش به تفضیل در زیر بیان شده اند.

تعیین مقدار کلراید در آب آشامیدنی:

معمولا نمک های محلول در آب به صورت کاتیون ها و آنیون ها هستند،کاتیون ها مثل کلسیم ،منیزیم ،منگنز و ... و آنیون ها مثل بی کربنات، کربنات و هیدروکسیدو... است . مزه ی شور آن ناشی از غلظت یون کلراید می باشد.این شوری بستگی به ترکیبات شیمیایی آب دارد.اگر کاتیون سدیم با غلظت کلر 250 میلی گرم در لیتر مزه ی شور احساس می شود. اما اگر کلسیم و منیزیم باشد تا غلظت 1000 میلی گرم در لیتر یون کلر هم ممکن است مزه ی شوری آشکار نشود.

هدف از نمک زدائی آب جداسازی تمام نمک های محلول در آب و تهیه آب خالص می باشد.بیشتر روش های شیرین کردن آب شور مانند تقطیر ،اسموز معکوس،الکترولیز و ... می تواند برای نمک زدائی کامل نیز مورد استفاده قرار گیرد.

برای تعیین غلظت یون کلراید در آب از روش آرژانتومتری استفاده می کنیم که در این روش از اندازه گیری نیترات نقره استفاده می کنیم و بر اساس مقدار نیترات نقره به مقدار کلراید در آب پی می بریم. و از محلول کرومات پتاسیم برای نشان دادن آخر واکنش استفاده می کنیم. روش دیگری که برای سنجش کلراید در آب وجود دارد روش پتانسیل سنجی است. روش سومی که برای سنجش میزان یون کلراید در آب استفاده می شود روش تیتریمتری با نیترات جیوه است. که هر سه روش به تفضیل در زیر بیان شده اند.

سنجش کلراید به روش موهر:

محلول های مورد نیاز:

محلول نیترات نقره 1/0 مولار

محلول کرومات پتاسیم بعنوان معرف

محلول سازی:

محلول نیترات نقره 1/0 مولار :

200 سی سی نیترات نقره را به حجم 2 لیتر می رسانیم و برای تعیین فاکتور آن از محلول NaCl ( 5 سی سی نمک کلرید سدیم را به حجم 100 می رسانیم) استفاده می کنیم.

محلول کرومات پتاسیم:

50گرم دی کرومات پتاسیم را در یک لیتر آب مقطر حل می کنیم قبل از به حجم رساندن کمی نیترات نقره 01/0 نرمال به آن اضافه می کنیم تا رسوب قرمز رنگ ظاهر شود.سپس این محلول را به مدت 24 ساعت به حال خود گذاشته سپس آن را صاف کرده به حجم 1000 میلی لیتر می رسانیم.

شرح آزمایش:

بورت را از محلول نیترات نقره1/0 مولار پر کنید. با پیپت، مقدار 25 میلی لیتر از نمونه را برداشته و در یک ارلن 250 میلی لیتری بریزید.

حدود 2 تا 3 قطره از شناساگر کرومات پتاسیم را به نمونه اضافه کنید و تکان دهید سپس با محلول نیترات نقره تیتر کنید. در ابتدا بخاطر وجود یون کلر در نمونه رسوب سفید کلرید نقره تشکیل می شود. به محض اینکه یونهای کلر تمام شد کاتیونهای نقره اضافی با شناساگر کرومات واکنش داده و رسوب نخودی رنگ حاصل می گردد که ناشی از تشکیل کمپلکس کرومات نقره است و رنگ محلول از رنگ زرد به رنگ زرد تیره(نخودی رنگ) در می آید. نقطه ی پایانی واکنش با این تغییر رنگ همراه است.

تعیین کلرید در آب به روش پتانسیل سنجی:

این روش یک روش نسبتا ارزان و دقیق برای اندازه گیری کلرید در آب است.در این روش از یک پیل الکتروشیمیایی برای اندازه گیری غلظت کلراید در آب استفاده می شود.

دستگاه های لازم برای این روش:

1. الکترود مرجع که بتواند در طول عمل تیتراسیون پتانسیل ثابتی را ایجاد کند.

2. الکترود شناساگر که نسبت به غلظت یکی از ترکیبات در واکنش حساس باشد.

3. وسیله ای مثل PH متر که ولتاژ الکترود شناساگر را نسبت به الکترود مرجع اندازه گیری نماید.

4. وسیله ای برای همزدن سیستم.

آماده سازی دستگاه ها:

آماده سازی الکترود نقره:

برای تمیز کردن الکترود نقره آن را به مدت چند دقیقه در اسید نیتریک غلیظ قرار می دهیم.الکترود نقره را در کف بشر قرار می دهیم یک سر آن را به صوت یک سیم پیچ تخت حلقه زده، اسید(6 مولار) را روی ان می ریزیم ،بعد از چند دقیقه الکترود را خارج کرده و با آب مقطر آن را می شوییم.

بعد از تمیز کردن الکترود یک سر الکترود را با یک گیره به یک سیم سربی وصل می کنیم و سر دیگر الکترود را داخل یک بشر 150 سی سی که واجد الکترود مرجع مس است قرار می دهیم.سیم متصل به الکترود نقره را به پایانه ی مثبت یک ولت متر وصل می کنیم.

آماده سازی الکترود مرجع مس:

برای ساخت یک الکترود مرجع مس ، ابتدا یک لوله شیشه ای به قطر داخلی 8 میلی متر و طول 6 اینچ تهیه می کنیم.یک نخ کتان را طوری در یکی از سرهای شیشه قرار می دهیم که نصف طول آن در داخل لوله قرار بگیرد.

در انتهای لوله یک در پوش لاستیکی به ابعاد 14 – 20 قرار می دهیم. یک قطعه از سیم مسی به عنوان الکترود به طول لوله ی شیشه ای تهیه می کنیم. و آن را به وسیله براده ی فولاد تمیز می کنیم تا کاملا براق شود.و سپس آن را می شوییم.به کمک گیره یک طرف سیم سربی را به یک سیم مسی وصل می کنیم و طرف دیگر آن را داخل لوله شیشه ای سرباز قرار می دهیم.

روش آزمایش :

بورتی را از محلول نیترات نقره ی 004/0 مولار پر می کنیم.با استفاده از مزور 50 سی سی از نمونه را بر داشته داخل بشر می ریزیم.

دستگاه ولت متر را روشن می کنیم و دامنه آن را بین 0 تا 2 تنظیم می کنیم.ولتاژ را ثابت می کنیم.حال از ماده ی تیترانت به نمونه اضافه می کنیم و مخلوط را هم میزنیم.تیتراسیون را تا زمانی ادامه می دهیم که به ازای افزودن ماده ی تیترانت فقط حدود 2 تا 3 میلی ولت در ولتاژ تغییر داشته باشیم.

منحنی داده ها را در مقابل مقدار نیترات نقره رسم می کنیم. در این منحنی نقطه ی هم ارزی به وسیله ی تعیین نقطه ی عطف منحنی مشخص می شود. حجم نیترات نقره را در این نقطه می خوانیم و غلظت هم ارز با این حجم از نیترات نقره را به دست می آوریم.سپس غلظت یون های کلر در نمونه را می توان با اطلاع از استوکیومتری نقره با یون کلر محاسبه کرد.

روش تیتریمتری نیترات جیوه:

این روش تعیین غلظت یون کلراید به وسیله ی تیتراسیون نمونه اسیدی با نیترات جیوه در حضور یک شاهد است.دامنه PH باید بین 3/2 تا 8/2 باشد.

محلول های مورد نیاز:

نیترات جیوه

ماده شیمیای شاخص – اسیدی کننده

استاندارد کلرید سدیم برای ساخت شاهد

محلول سازی:

نیترات جیوه:

میزان 5/2 گرم نیترات جیوه را در 100 میلی لیتر آب مقطر حاوی 25/0 سی سی اسید نیتریک غلیظ حل می کنیم و به حجم 1000 میلی لیتر می رسانیم.

این ماده ی شیمیایی را در داخل خشک کن و در تاریکی نگهداری می کنیم.

ماده شیمیای شاخص – اسیدی کننده :

25/0 گرم دی فنیل کربازون ،4 میلی لیتر اسید نیتریک غلیظ،03/0 گرم سیانول زایلین را در 100 سی سی آب مقطر یا اتانول 95% و یا ایزوپروپانول حل کرده در بطری تیره در یخچال نگهداری می کنیم.

استاندارد کلرید سدیم:

8241/0 گرم از کلرید سدیم را که در دمای 140 درجه سانتی گراد خشک شده در آب مقطر حل کرده به حجم 1 لیتر می رسانیم.

روش آزمایش:

نمونه را داخل یک ارلن می ریزیم ماده شیمیای اسیدی کننده – شاخص را به آن اضافه می کنیم تا PH حدود 8/2 تا 3/2 شود.نمونه را با نیترات جیوه تیتر می کنیم. نقطه پایانی تشکیل رنگ ارغوانی است.

تجزیه و تحلیل:

در روش موهر تشکیل یک رسوب ثانوی با رنگ مشخص اساس تعیین نقطه ی پایانی در روش موهر است.این روش در مقیاس وسیعی برای تیتراسیون یون کلراید،برمید با محلول استاندارد نیترات نقره اعمال شده است.یون کرومات نقش شناساگر را دارد و نقطه ی پایانی با ظهور رسوب قرمز آجری کرومات نقره مشخص می شود.

کمترین مقدار نقره کروماتی را که باید تشکیل شود تا چشم قادر به رؤیت آن باشد نمی توان با محاسبه به دست آورد.در واقع کسب چنین اطلاعاتی فقط از طریق تجربی میسر است.برای تصحیح خطای تیتراسیون حاصل باید در هنگام آزمایش، حجم مصرف شده توسط یک شناساگر شاهد را نیز تعیین کنیم.این شاهد نقش یک رنگ استاندارد مناسب برای تیتراسیون را به ما می دهد.

در روش پتانسیل سنجی تعیین غلظت یون کلراید آسان است اما به تعداد بیشتری از وسایل آزمایشگاهی نیاز است. که در همه ی آزمایشگاه ها وجود ندارد. و آماده سازی وسایل کمی مشکل است و در اکثر آزمایشگاهها متصدیان ترجیح می دهند از روش تجربی تیتراسیون استفاده کنند.البته شایان ذکر است که روش تیتراسیون جزء روش های قدیمی و تقریبا منسوخ شده است.

از آنجایی که جیوه یک ماده خطرناک و سمی است روش سوم نسبت به دو روش قبلی کمتر پیشنهاد می شود.

برچسب: نویسنده: امیرحسین ستوده بیدختی تاريخ: دوشنبه 7 13 ساعت: 12:59

اندازه گیری یون سدیم

اندازه گیری یون سدیم:

نمک های سدیم در آب های آشامیدنی یافت می شوند.معمولا غلظت سدیم در آب کمتر از 20 میلی گرم در لیتر است.غلظت آستانه طعم سدیم در آب بستگی به آنیون مربوطه و درجه حرارت محلول دارد.چون نمی توان نتیجه گیری قطعی در خصوص اثرات بهداشتی سدیم نمود،هیچ مقدار رهنمودی مبتنی بر بهداشت برای آن نیامده است.

بهترین روش برای اندازه گیری فلزات قلیایی در آب روش نشر شعله ای توسط دستگاه فلیم فتو متر است.طیف بینی نشری یک روش طیفی است که در آن تحریک یا برانگیخته شدن اتم عناصر تحت حرارت باعث تغییر لایه الکترونی آنها می گردد.الکترون ها از لایه کم انرژی با لایه پر انرژی یا بالاتر می روند و در موقع بازگشت به حالت پایه طیف های نشری تولید می کنند شدت تابش نشر شده به وسیله اتم های تحریک شده متناسب با غلظت می باشد.

البته با استفاده از دستگاه طیف سنج جذب اتمی نیز می وان میزان سدیم در آب را اندازه گرفت.این طیف بر مبنای اندازه گیری جذب اتم های تولید شده بوده و حساسیت و دقت زیاد از ویژگی های این روش میباشد.در طیف سنج اتمی میزان نور جذب شده توسط اتم های به وجود آمده در اتم ساز اندازه گیری می شود که با غلظت نمونه متناسب است.

اندازه گیری یون سدیم:

نمک های سدیم در آب های آشامیدنی یافت می شوند.معمولا غلظت سدیم در آب کمتر از 20 میلی گرم در لیتر است.غلظت آستانه طعم سدیم در آب بستگی به آنیون مربوطه و درجه حرارت محلول دارد.چون نمی توان نتیجه گیری قطعی در خصوص اثرات بهداشتی سدیم نمود،هیچ مقدار رهنمودی مبتنی بر بهداشت برای آن نیامده است.

بهترین روش برای اندازه گیری فلزات قلیایی در آب روش نشر شعله ای توسط دستگاه فلیم فتو متر است.طیف بینی نشری یک روش طیفی است که در آن تحریک یا برانگیخته شدن اتم عناصر تحت حرارت باعث تغییر لایه الکترونی آنها می گردد.الکترون ها از لایه کم انرژی با لایه پر انرژی یا بالاتر می روند و در موقع بازگشت به حالت پایه طیف های نشری تولید می کنند شدت تابش نشر شده به وسیله اتم های تحریک شده متناسب با غلظت می باشد.

البته با استفاده از دستگاه طیف سنج جذب اتمی نیز می وان میزان سدیم در آب را اندازه گرفت.این طیف بر مبنای اندازه گیری جذب اتم های تولید شده بوده و حساسیت و دقت زیاد از ویژگی های این روش میباشد.در طیف سنج اتمی میزان نور جذب شده توسط اتم های به وجود آمده در اتم ساز اندازه گیری می شود که با غلظت نمونه متناسب است.

اندازه گیری سدیم به روش فلیم فتومتر:

محلول ها ی مورد نیاز:

استاندارد سدیم

استوک سدیم

نمونه

محلول سازی:

استاندارد سدیم:

200 میلی لیتر استوک سدیم را برداشته و با آب مقطر به حجم 1 لیتر می رسانیم.

استوک سدیم:

542/2 گرم NaCl که در دمای 140 به مدت 1 ساعت خشک شده را به حجم 1 لیتر می رسانیم.

شرح آزمون:

ابتدا نمونه هایی را که با توجه به سابقه شان احتیاج به رقت دار ند رقیق می کنیم.سپس کلید را روی قسمت Na ( فیلتر سدیم ) گذاشته و سوزن دستگاه را در آب مقطر قرار داده و صفر را تنظیم می کنیم .سپس با استاندارد سدیم 100 دستگاه را تنظیم می کنیم.در این مرحله سوزن دستگاه را با آب مقطر شسته و در نمونه ها می گذاریم و سدیم را اندازه می گیریم.

محاسبه:

بعد از قرائت سدیم به جدول مخصوص رجوع می کنیم و از روی منحنی آن میزان سدیم را گزارش می کنیم.اگر میزان سدیم بیش از 80 باشد در بالن ژوژه نمونه را رقیق می کنیم.

اندازه گیری سدیم با استفاده از دستگاه طیف سنج اتمی:

آماده سازی نمونه:

یکی از محدودیت های روش جذب اتمی با شعله اندازه گیری نمونه تنها به صورت مایع صورت می گیرد.بدین جهت لازم است که عمل حل کردن مواد جامد صورت بگیرد.

روش کار:

قبل از شروع به کار به خاطر داشته باشید:

1. شیر اصلی گاز استیلن را باز کرده و فشار خروجی آن را به میزان مورد نظر تنظیم کنید.

2. پمپ فشار هوا را روشن کنید.

3. بخش اصلی دستگاه را روشن کرده،پارامترهای لازم (طول موج و نوع روش و ...) را تنظیم کنید.

4. پس از آماده شدن دستگاه شعله را روشن کرده و با فشار کلید start آزمایش را شروع کنید.

5. پس از انجام آزمایش کلید stop را فشار دهید و سپس شعله را خاموش کرده نتایج را روی کاغذ ثبات بگیرید.

6. جهت خاموش کردن دستگاه ابتدا پمپ فشار را خاموش کرده و سپس شیر اصلی سیلندر گاز استیلن را ببندید و در پایان بخش اصلی دستگاه را خاموش کنید.

پارامتر های مورد نیاز:

لامپ کاتدی سدیم

طول موج:589 نانومتر

جریان لامپ:5 میلی آمپر

عرض شکاف:5 نانومتر

گاز سوخت : استیلن

اکسید کننده:هوا

نوع شعله:اکسید کننده

محدودیت اندازه گیری: 2/0 تا 1 میلی گرم در لیتر

محلول سازی:

محلول سزیم کلراید- آلومینیوم نیترات:

50گرم کلراید سزیم و 250 گرم آلومینیوم نیترات را در مقداری آب مقطر حل کرده به آن 10 میلی لیتر اسید کلریدریک اضافه کرده در بالن ژوژه به حجم 1 لیتر برسانید، 2 میلی لیتر از این محلول به ازای 50 میلی لیتر نمونه کافی می باشد.در صورتی که غلظت یون سدیم در نمونه پایین باشد بایستی مقدار بیشتری از نمونه را تبخیر کنید.

برچسب: نویسنده: امیرحسین ستوده بیدختی تاريخ: دوشنبه 7 13 ساعت: 12:58

اندازه گیری یون پتاسیم

اندازه گیری یون پتاسیم:

پتاسیم از یون های موجود در آب است که مقدار رهنمودی مبتنی بر بهداشت برای آن نیامده است.زمانی که مواد رادیواکتیو آب اندازه گیری می شود،تعیین مقدار کمی غلظت یون پتاسیم در اب بسیار مهم است.زیرا ایزوتوپ طبیعی پتاسیم شامل رادیوایزوتوپ پتاسیم می باشد که می تواند اشعه گاما از خود نشر دهد.

اندازه گیری یون های پتاسیم در آب به سه روش زیر انجام می شود:

· اندازه گیری پتاسیم در آب به روش فلیم فتو متر

· اندازه گیری پتاسیم در آب به روش جذب اتمی با شعله

· اندازه گیری پتاسیم در آب به روش وزنی توسط پرکلرات یا تترافنیل بورات سدیم که این روش منسوخ شده است.

اندازه گیری پتاسیم در آب به روش فلیم فتو متر:

محلول ها ی مورد نیاز:

استاندارد پتاسیم

استوک پتاسیم

نمونه

اندازه گیری یون پتاسیم:

پتاسیم از یون های موجود در آب است که مقدار رهنمودی مبتنی بر بهداشت برای آن نیامده است.زمانی که مواد رادیواکتیو آب اندازه گیری می شود،تعیین مقدار کمی غلظت یون پتاسیم در اب بسیار مهم است.زیرا ایزوتوپ طبیعی پتاسیم شامل رادیوایزوتوپ پتاسیم می باشد که می تواند اشعه گاما از خود نشر دهد.

اندازه گیری یون های پتاسیم در آب به سه روش زیر انجام می شود:

· اندازه گیری پتاسیم در آب به روش فلیم فتو متر

· اندازه گیری پتاسیم در آب به روش جذب اتمی با شعله

· اندازه گیری پتاسیم در آب به روش وزنی توسط پرکلرات یا تترافنیل بورات سدیم که این روش منسوخ شده است.

اندازه گیری پتاسیم در آب به روش فلیم فتو متر:

محلول ها ی مورد نیاز:

استاندارد پتاسیم

استوک پتاسیم

نمونه

محلول سازی:

استوک پتاسیم:

10 میلی لیتر از استوک پتاسیم را برداشته به حجم 1000 میلی لیتر می رسانیم.

استاندارد پتاسیم

907/1 گرم از KCl که در دمای 110 خشک شده برداشته به حجم 1000 میلی لیتر می رسانیم.

شرح آزمون:

ابتدا نمونه هایی را که با توجه به سابقه شان احتیاج به رقت دار ند رقیق می کنیم.سپس کلید را روی قسمت Na ( فیلتر پتاسیم ) گذاشته و سوزن دستگاه را در آب مقطر قرار داده و صفر را

تنظیم می کنیم .سپس با استاندارد پتاسیم 100 دستگاه را تنظیم می کنیم.در این مرحله سوزن دستگاه را با آب مقطر شسته و در نمونه ها می گذاریم و پتاسیم را اندازه می گیریم.

محاسبه:

عدد قرائت شده توسط دستگاه * 05/0 = میزان پتاسیم

اندازه گیری پتاسیم در آب به روش جذب اتمی با شعله:

پارامترهای لازم:

لامپ کاتدی پتاسیم

طول موج:5/766 نانومتر

جریان لامپ:5 میلی آمپر

عرض شکاف:1 نانومتر

گاز سوخت : استیلن

اکسید کننده:هوا

نوع شعله:اکسید کننده

محدودیت اندازه گیری: 2/0 تا 1 میلی گرم در لیتر

توجه:

به هر 50 میلی لیتر نمونه باید 2 میلی لیتر محلول سزیم کلراید – آلومینیوم نیترات اضافه کرد.

برچسب: نویسنده: امیرحسین ستوده بیدختی تاريخ: دوشنبه 7 13 ساعت: 12:57

اندازه گیری سولفات در آب آشامیدنی

اندازه گیری سولفات در آب آشامیدنی:

سولفات به طور طبیعی در بسیاری از مواد معدنی وجود داشته و به طور تجاری به ویژه در صنایع شیمیایی مورد استفاده قرار می گیرد.سولفات از طریق پساب های صنعتی و از طریق فروریزه های جوی به آب تخلیه می شود.به هر صورت بیشترین مقادیر معمولا در آب های زیر زمینی وجود داشته و ناشی از منابع طبیعی است.

دو روش کلی سنجش سولفات در آب روش توربیدیمتری و روش وزنی با خشک کردن پس مانده است، که در زیر به دو روش اشاره می کنیم:

روش توربیدی متری:

مقدار سولفات موجود در نمونه های آب نیز با روش اسپکتروفتومتری تعیین می شود،منتهی در این حالت به جای تشکیل کمپلکس رنگی،واکنش های خاصی صورت می گیرد که منجر به تشکیل رسوبات بسیار ریز از ذرات سولفات باریم در محلول می شود و در نتیجه آن به صورت کدورت و کلوئیدی شدن محلول تظاهر پیدا می کند.

سولفات با یون باریم واکنش نشان داده ،تشکیل یک رسوب خالص می دهد. مقدار رسوب به وسیله ی روش اسپکتروفتومتری تعیین می شود.نور بدون عبور از محلول متفرق می شود و همچنین نور توسط مواد موجود در محلول جذب نمی شود.طول موج تنظیمی برای سولفات 420 نانومتر است.البته می توان کدورت را توسط کدورت سنج نیز تعیین کرد.

محلول های مورد نیاز:

نمونه

کلرور باریم

کاندیشنر (برای یکنواخت کردن ذرات در محیط نمونه)

اندازه گیری سولفات در آب آشامیدنی:

سولفات به طور طبیعی در بسیاری از مواد معدنی وجود داشته و به طور تجاری به ویژه در صنایع شیمیایی مورد استفاده قرار می گیرد.سولفات از طریق پساب های صنعتی و از طریق فروریزه های جوی به آب تخلیه می شود.به هر صورت بیشترین مقادیر معمولا در آب های زیر زمینی وجود داشته و ناشی از منابع طبیعی است.

دو روش کلی سنجش سولفات در آب روش توربیدیمتری و روش وزنی با خشک کردن پس مانده است، که در زیر به دو روش اشاره می کنیم:

روش توربیدی متری:

مقدار سولفات موجود در نمونه های آب نیز با روش اسپکتروفتومتری تعیین می شود،منتهی در این حالت به جای تشکیل کمپلکس رنگی،واکنش های خاصی صورت می گیرد که منجر به تشکیل رسوبات بسیار ریز از ذرات سولفات باریم در محلول می شود و در نتیجه آن به صورت کدورت و کلوئیدی شدن محلول تظاهر پیدا می کند.

سولفات با یون باریم واکنش نشان داده ،تشکیل یک رسوب خالص می دهد. مقدار رسوب به وسیله ی روش اسپکتروفتومتری تعیین می شود.نور بدون عبور از محلول متفرق می شود و همچنین نور توسط مواد موجود در محلول جذب نمی شود.طول موج تنظیمی برای سولفات 420 نانومتر است.البته می توان کدورت را توسط کدورت سنج نیز تعیین کرد.

محلول های مورد نیاز:

نمونه

کلرور باریم

کاندیشنر (برای یکنواخت کردن ذرات در محیط نمونه)

محلول سازی:

کاندیشنر:

50 میلی لیتر از محلول کلیرول را با 30 سی سی HCl غلیظ به همراه 300 میلی لیتر آب

مقطر در ظرف می ریزیم و سپس به آن 100 میلی لیتر الکل اتیل یا ایزوپروپیل و 75 گرم کلرید سدیم به آن اضافه می کنیم.

شرح آزمون:

به 100 سی سی نمونه 5 میلی لیتر کاندیشنر و 4/0گرم کلرور باریم اضافه می کنیم و پس از آماده کردن دستگاه اسپکتروفتومتر نمونه ی آماده شده را در سل می ریزیم و داخل دستگاه قرار می دهیم. تمامی این مراحل را برای 100 سی سی نمونه ی شاهد نیز انجام می دهیم. شاهد برای کالیبره کردن دستگاه بکار می رود.لازم به ذکر است که طول موج دستگاه باید 420 نانومتر تنظیم شود. به این ترتیب با خواندن میزان جذب یا نور عبوری به غلظت سولفات نمونه پی می بریم.

روش وزنی با خشک کردن پس مانده:

محلول های مورد نیاز:

HcL غلیظ 6 نرمال

کلرید باریم

شرح آزمون:

حدود 50 میلی لیتر از نمونه را برمی داریم و با آب مقطر به حجم 250 میلی لیتر می رسانیم .PH را با افزودن HcL غلیظ به حدود 5 – 5/4 می رسانیم. حدود 2 میلی لیتر دیگر HcL غلیظ به نمونه اضافه می کنیم.محلول را می جوشانیم و به هم می زنیم. حدود 5 میلی لیتر محلول کلرید باریم به نمونه اضافه می کنیم.سر ظرف را می پوشانیم و به مدت 2 ساعت در اتوکلاو 80 تا 90 درجه قرار می دهیم.

وسائل فیلتر کردن را آماده می کنیم و آن را وزن می کنیم.نمونه را فیلتر می کنیم.وسائل فیلتر را در خشک کن خنک کرده مجددا وزن می کنیم.به این ترتیب به میزان سولفات نمونه پی می بریم.

برچسب: نویسنده: امیرحسین ستوده بیدختی تاريخ: دوشنبه 7 13 ساعت: 12:56

استاندارد کردن محلول های شیمیایی

استاندارد کردن محلول های شیمیایی:

محلول استاندارد محلول هایی هستند که از نظر غلظت،غلظت آنها به طور دقیقی اندازه گیری شده است.برای سنجش دقیق نرمالیته ی یک محلول آنها را به وسیله ی یک محلول که از قبل نرمالیته ی آنها تعیین شده و استاندارد اولیه شده است استفاده می کنیم.

برای تهیه محلول استاندارد اولیه میزان مشخصی از محلول های با غلظت معین را به وسیله ی ترازو وزن می کنیم و آن را به حجم می رسانیم.

باید توجه داشت که برای تهیه یک محلول با استاندارد اولیه باید به نکات زیر توجه کرد:

1. ماده ی ما درجه خلوص بالایی داشته باشد.

2. ماده ی مورد نظر در برابر هوا پایدار باشد و قابلیت جذب CO2 را نداشته باشد.

3. از نظر اکی والان گرم دارای اکی والان گرم بالایی باشد.

استاندارد کردن محلول های شیمیایی:

محلول استاندارد محلول هایی هستند که از نظر غلظت،غلظت آنها به طور دقیقی اندازه گیری شده است.برای سنجش دقیق نرمالیته ی یک محلول آنها را به وسیله ی یک محلول که از قبل نرمالیته ی آنها تعیین شده و استاندارد اولیه شده است استفاده می کنیم.

برای تهیه محلول استاندارد اولیه میزان مشخصی از محلول های با غلظت معین را به وسیله ی ترازو وزن می کنیم و آن را به حجم می رسانیم.

باید توجه داشت که برای تهیه یک محلول با استاندارد اولیه باید به نکات زیر توجه کرد:

1. ماده ی ما درجه خلوص بالایی داشته باشد.

2. ماده ی مورد نظر در برابر هوا پایدار باشد و قابلیت جذب CO2 را نداشته باشد.

3. از نظر اکی والان گرم دارای اکی والان گرم بالایی باشد.

محلول هایی مانند سود که ویژگی های بالا را ندارند به صورتی که در بند اول ذکر شده استاندارد می شوند.در زیر روش هایی از استاندارد کردن چند محلول شیمیایی آمده است:

استاندارد کردن اسید کلریدریک 2/0 مولار :

ابتدا در یک ارلن حدود 2/0 گرم کربنات سدیم بریزید و در حدود 20 یا 30 میلی لیتر آب مقطر حل کنید. سپس چند قطره از شناساگر سبز برموکرزول در ارلن بریزید.

بورت را از اسید کلریدریکی که باید استاندارد شود و غلظت حدودی آن 2/0 است پر کرده و تیتراسیون را شروع کنید تا وقتی رنگ محلول از آبی به سبز تغییر یابد. سپس 2 الی 3 دقیقه ارلن را بجوشانید. مشاهده میکنید که رنگ محلول دوباره آبی خواهد شد. تیتر را ادامه دهید تا دوباره رنگ محلول سبز شود که این نقطه پایانی تیتراسیون است.

شاید این سوال به وجود بیاید که علت جوشاندن محلول چیست؟

برای پاسخ به این سوال باید معادله واکنشی که انجام میشود را نوشت. وقتی اسید با کربنات واکنش نشان میدهد محصولاتی که تولید میکند اسید کربنیک و نمک است. میدانیم که شناساگر سبز برموکرزول در محیط اسیدی سبز میشود. رنگ سبز اولیه که دیده میشود ناشی از

تشکیل اسید کربنیک است و به نقطه پایانی تیتراسیون مربوط نمیشود. پس محلول را می جوشانیم تا این اسید به آب و دی اکسید کربن تجزیه شود.

استاندارد کردن محلول نیترات نقره 0141/0 نرمال:

ابتدا به میزان 396/2 گرم از نیترات نقرا را در آب مقطر حل می کنیم و در بالن به حجم 1000 سی سی می رسانیم.برای استاندارد کردن این محلول از محلول کلرید سدیم 0141/0 نرمال استفاده می کنیم.یک میلی لیتر محلول نیترات نقره تقریبا 5/0 گرم cl است.

برای این کار دقیقا 20 میلی لیتر کلراید سدیم 0141/0 نرمابل را داخل ارلن ریخته و 1 میلی لیتر از معرف کرومات پتاسیم به آن اضافه می کنیم ،محلول نیترات نقره را داخل بورت می ریزیم و عمل تیتراسیون را انجام می دهیم تا نقطه پایانی زرد متمایل به صورتی یکنواخت فرا برسد.

استاندارد کردن نیترات نقره 1/0 نرمال :

100 میلی گرم سدیم کلراید خالص که قبلا در دمای 110 درجه سانتیگراد به مدت 2 ساعت خشک شده است را به یک بشر 150 میلی ریخته و 5 میلی لیتر آب مقطر به آن اضافه کنید.سپس 5 میلی لیتر استیک اسید غلیظ اضافه کنید. در ادامه 50 میلی لیتر متانل و 5/0 میلی لیتر شناساگر Eosin Y به محلول اضافه کنید.

محلول را هم بزنید(ترجیحا با مگنت استیرر) و با نیترات نقره تیتر کرده و نرمالیته آن را محاسبه کنید.

توضیح: برای ساختن شناساگر Eosin Y میتوانید 50 میلی گرم از آنرا در 10 میلی لیتر آب حل کنید.

استاندارد کردن پتاسیم هیدروکساید 1 نرمال:

5 گرم پتاسیم بی فتالات را که قبلا در دمای 120 درجه سانتیگراد به مدت 2 ساعت حرارت دیده است را در 75 میلی لیتر آب مقطر تازه حل کنید. سپس 2 قطره فنل فتالئین اضافه کنید و تا ظهور رنگ صورتی تیتر کنید.

هر 2/204 میلی گرم پتاسیم بی فتالات با 1 میلی لیتر از پتاسیم هیدروکساید 1 نرمال هم ارز است.

توضیح: روش استاندارد کردن سدیم هیدروکساید 1 نرمال هم مشابه روش فوق است.

استاندارد کردن پرمنگنات پتاسیم 1/0 نرمال:

در ابتدا 200 میلی گرم سدیم اگزالاتی که قبلا در دمای110 درجه سانتیگراد به مدت 2 ساعت در آون حرارت دیده است را وزن کرده و در 250 میلی لیتر آب مقطر حل کنید.

سپس 7 میلی لیتر اسید سولفوریک غلیظ به آن اضافه کنید و تا 80 الی 85 درجه سانتیگراد حرارت دهید. توصیه میشود که دما بالاتر از 85 درجه نرسد.

در نهایت تمام این محلول را با پرمنگنات پتاسیم مورد نظر تیتر کنید. لازم به ذکر است که دمای محلول در طی تیتراسیون نباید به کمتر از 70 درجه سانتیگراد برسد.

برای محاسبه نرمالیته باید بدانید که هر 7/6 میلی گرم سدیم اگزالات با یک میلی لیتر پرمنگنات پتاسیم دقیقا 1/0 نرمال هم ارز است.

استاندارد کردن پتاسیم دی کرومات 1/0 نرمال:

25 میلی لیتر از محلول را به یک ارلن درب دار 500 سی سی ریخته و 2 گرم یدید پتاسیم به آن افزوده و با 200 میلی لیتر آب مقطر آنرا رقیق کنید.

5 میلی لیتر اسید کلریدریک غلیظ به آن افزوده و به مدت 10 دقیقه آنرا در یک جای تاریک قرار دهید. سپس آن را با سدیم تیوسولفات 1/0 نرمال تیتر کنید. در نزدیکی نقطه اکی والان 3 میلی لیتر معرف نشاسته به آن اضافه کرده و تا بیرنگ شدن کامل محلول تیتر را ادامه دهید.

استاندارد کردن محلولIodine ۰/۱ نرمال :

25 میلی لیتر از محلول ید 1/0 نرمال را به یک ارلن 250 سی سی منتقل کنید و تا حجم 100 میلی لیتر با آب رقیق کنید.

یک میلی لیتر اسید کلریدریک 1 نرمال به آن بیفزایید و به آرامی هم بزنید تا مخلوط گردد. سپس با سدیم تیوسولفات 1/0 تیتر کنید. هر وقت رنگ محلول زرد کمرنگ شد به آن 2 میلی لیتر شناساگر نشاسته به آن اضافه کرده و تا بی رنگ شدن کامل محلول تیتر را ادامه دهید.

توجه نمایید که محلول ید باید در شیشه های تیره و درب دار نگهداری شود.

برچسب: نویسنده: امیرحسین ستوده بیدختی تاريخ: دوشنبه 7 13 ساعت: 12:56

اسپکتروفتومتری

اسپکتروفتومتری:

اندازه گیری چذب تابش های فرا بنفش و مرئی راه مناسبی را برای تجزیه تعداد بی شماری از گونه های آلی و معدنی فراهم می آورد.تابش در این نواحی دارای انرژی کافی برای انتقالات الکترونی، الکترون های والانس در لایه ی بیرونی است.

تابش الکترومغناطیس نوعی انرژی است که با سرعتی برابر سرعت نور از فضا عبور می کند.این تابش اشکال متعددی ممکن است به خود بگیرد که نور و تابش حرارتی ساده ترین شکل قابل تشخیص آن است. وشکل های دیگر آن عبارتند از:تابش های پرتو x ، فرابنفش ...

طیف الکترومغناطیسی گستره ی وسیعی از طول موج ها و یا انرژی ها را در بر می گیرد که شامل طول موج های بلند،امواج رادیویی تا طول موج بسیار کوتاه است.

جذب تابش:

وقتی تابش از درون یک لایه شفاف جامد،مایع و گاز عبور می کند برخی از فرکانس ها ممکن است توسط فرایندی به نام جذب به طور انتخابی حذف شوند.در این جا انرژی الکترومغناطیسی به اتم ها یا مولکول های سازنده ی نمونه منتقل می شوند و یا در نتیجه این ذرات از پایین ترین حالت انرژی خود به حالت هایی با انرژی بیشتر ارتقاء می یابند.

اسپکتروفتومتری:

اندازه گیری چذب تابش های فرا بنفش و مرئی راه مناسبی را برای تجزیه تعداد بی شماری از گونه های آلی و معدنی فراهم می آورد.تابش در این نواحی دارای انرژی کافی برای انتقالات الکترونی، الکترون های والانس در لایه ی بیرونی است.

تابش الکترومغناطیس نوعی انرژی است که با سرعتی برابر سرعت نور از فضا عبور می کند.این تابش اشکال متعددی ممکن است به خود بگیرد که نور و تابش حرارتی ساده ترین شکل قابل تشخیص آن است. وشکل های دیگر آن عبارتند از:تابش های پرتو x ، فرابنفش ...

طیف الکترومغناطیسی گستره ی وسیعی از طول موج ها و یا انرژی ها را در بر می گیرد که شامل طول موج های بلند،امواج رادیویی تا طول موج بسیار کوتاه است.

جذب تابش:

وقتی تابش از درون یک لایه شفاف جامد،مایع و گاز عبور می کند برخی از فرکانس ها ممکن است توسط فرایندی به نام جذب به طور انتخابی حذف شوند.در این جا انرژی الکترومغناطیسی به اتم ها یا مولکول های سازنده ی نمونه منتقل می شوند و یا در نتیجه این ذرات از پایین ترین حالت انرژی خود به حالت هایی با انرژی بیشتر ارتقاء می یابند.

قانون کمی جذب یا قانون بیر-لامبرت:

این قانون اساس تجزیه کمی در جذب سنجی را تشکیل می دهد.هرگاه یک نور تکفام با شدت I عمد بر سطح تابش دارد که یک محلول همگن و شفاف به ضخامت L و غلظت مولکولی C گردد،قسمتی از آن جذب می شود ( Ia) ،بخشی منعکس ( Ir) ، و قسمت دیگر از محلول عبور می کند و در امتداد شعاع تابش خارج می گردد ( It) بنابراین رابطه ی زیر برقرار است":

It + Ia+Ir= Io

دستگاه اسپکتروفتومتر:

دستگاهی که برای سنجش نور جذب شده توسط یک نمونه به کار می برند،نور سنج نامیده می شود.در طیف نور سنج نور تکفام توسط منشور و یا شبکه ایجاد می شود.از طیف نورسنج برای تجزیه در ناحیه ی مرئی ،فرابنفش و زیر قرمز استفاده می شود.نورسنج ها را معمولا برحسب

ناحیه طیفی (طول موج ها) نامگذاری می کنند.مانند نورسنج فرابنفش مرئی یا نور سنج فرابنفش و ...

قسمت های اصلی یک دستگاه اسپکتروفتومتر:

1. منبع تابش

2. کنترل کننده شدت نور

3. تکفام ساز

4. محل نمونه (سل)

5. دتکتور(آشکارساز)

منبع نور:

منبع نور باید دارای شدت کافی و ر ضمن پایدار باشد.دارای طیف پیوسته باشد یعنی اگر در ناحیه مرئی به کار می رود تمام طول موج های آن ناحیه را در بر گیرد.منبع نور در ناحیه ی مرئی لامپ تنگستن و در ناحیه ی فرابنفش لامپ های دوتریم هیدروژن می باشد.

کنترل کننده شدت نور:

از یک شکاف که بین دو تیغه ی باریک فلزی قرار دارد تشکیل شده و پرتو نورانی توسط یک عدسی که جلوی منبع تابش است،موازی شده و از این شکاف عبور می کند.عرض این شکاف توسط پیچی قابل تنظیم است،به طوری که می توان از انرژی نورانی کمتر یا بیشتری استفاده کرد.

تکفام ساز:

کار این قسمت تبدیل نور چند رنگ به نور ساده و تکفام است که توسط منشور یا شبکه ایجاد می شود.

سل:

سل ممکن است شیشه ای،از جنس کوارتز و یا پلاستیکی باشد.در ناحیه مرئی می توان از سل های شیشه ای یا پلاستیکی نیز استفاده نمود.در حالی که در ناحیه فرابنفش فقط از سل های سیلیسی یا کوارتزی استفاده می شود.

آشکار ساز:

وسیله ای که انرژی نورانی را به علامت قابل سنجش الکتریکی تبدیل می کند و با اندازه گیری علامت های الکتریکی می توان میزان جذب یا عبور تابش را تعیین کرد.متداول ترین آشکارسازهای ناحیه مرئی – فرابنفش از نوع فتوالکتریک می باشند که با برخورد فوتون ها به آشکارساز یک جریان الکتریکی ایجاد می شود که شدت آن متناسب با تعداد فوتون های فرودی است.

کالیبره کردن دستگاه:

در این دستگاه ابتدا طول موج مورد نظر تنظیم شده و سپس سل حاوی شاهد یا حلال در مسیر نور قرار می گیرد و پیچ کنترل نور تابیده شده به آشکار ساز طوری تنظیم می شود که A=0 شود.سپس چند محلول از استاندارد اولیه از ماده ی مورد نظر تهیه کرده و مقدار A در طول موج ماکزیمم برای هر یک از محلول ها به دست آرده و نمودار جذب بر حسب غلظت رسم می گردد.این نمودار اصطلاحا نمودار استاندارد یا کالیبراسیون نامیده می شود.با استفاده از این نمودار و مقدار جذب غلظت مجهول می توان غلظت مجهول را محاسبه کرد.

برچسب: نویسنده: امیرحسین ستوده بیدختی تاريخ: دوشنبه 7 13 ساعت: 12:55

آشنایی با برخی معرفهای آزمایشگاهی

آشنایی با برخی معرفهای آزمایشگاهی:

معرف تالنز:Tollens Reagent)):
از این معرف برای شناسایی آلدهید ها استفاده میشود. البته این معرف به آسیلوئینها- دی فنیل آمینها-آلفا نفتول و برخی فنلها نیز جواب مثبت میدهد.چون این معرف اگر خیلی بماند احتمال انفجار دارد بنابراین همیشه باید به مقدار مورد نیاز تهیه شود و اگر اضافی آمد دور ریخته شود.
برای تهیه این معرف در یک لوله آزمایش 2 میلی لیتر از محلول نیترات نقره 5% بریزید.سپس 1 قطره از محلول 10% سود به آن بیفزایید.
به این لوله قطره قطره آمونیاک 2% اضافه کنید تا اکسید نقره را حل کند و وقتی اکسید نقره حل شد دیگر آمونیاک اضافه نکنید.

معرف آمونیوم هگزانیتراتو سریم(IV):
از این معرف برای شناسایی عامل OH الکلی استفاده میشود.برای تهیه این معرف ابتدا 13 میلی لیتر اسید نیتریک غلیظ را به 400 میلی لیتر آب مقطر اضافه کرده و مقدار 6/109 گرم آمونیوم هگزانیتراتو سریم را بدان اضافه کنید و تکان دهید تا حل شود.سپس حجم محلول را با آب مقطر به 500 میلی لیتر برسانید. این معرف تا یک ماه قابل استفاده است.

آشنایی با برخی معرفهای آزمایشگاهی:

معرف تالنز:Tollens Reagent)):
از این معرف برای شناسایی آلدهید ها استفاده میشود. البته این معرف به آسیلوئینها- دی فنیل آمینها-آلفا نفتول و برخی فنلها نیز جواب مثبت میدهد.چون این معرف اگر خیلی بماند احتمال انفجار دارد بنابراین همیشه باید به مقدار مورد نیاز تهیه شود و اگر اضافی آمد دور ریخته شود.
برای تهیه این معرف در یک لوله آزمایش 2 میلی لیتر از محلول نیترات نقره 5% بریزید.سپس 1 قطره از محلول 10% سود به آن بیفزایید.
به این لوله قطره قطره آمونیاک 2% اضافه کنید تا اکسید نقره را حل کند و وقتی اکسید نقره حل شد دیگر آمونیاک اضافه نکنید.

معرف آمونیوم هگزانیتراتو سریم(IV):
از این معرف برای شناسایی عامل OH الکلی استفاده میشود.برای تهیه این معرف ابتدا 13 میلی لیتر اسید نیتریک غلیظ را به 400 میلی لیتر آب مقطر اضافه کرده و مقدار 6/109 گرم آمونیوم هگزانیتراتو سریم را بدان اضافه کنید و تکان دهید تا حل شود.سپس حجم محلول را با آب مقطر به 500 میلی لیتر برسانید. این معرف تا یک ماه قابل استفاده است.

معرف لوکاس:Lucas Reagent)):
همانطور که میدانید از این معرف برای شناسایی نوع الکلها استفاده میشود و در واقع الکلهای نوع سوم سریعا با این معرف واکنش میدهند ولی الکلهای نوع دوم واکنشی کند داشته و الکلهای نوع اول واکنشی ندارند.
برای تهیه این معرف 136 گرم کلرید روی بدون آب را در 105 گرم اسید کلریدریک غلیظ همراه با سرد کردن حل کنید.

معرف تست یدوفرم:
از این معرف برای شناسایی متیل کتونها استفاده میشود.البته اتانل و متیل کاربینولها هم با این معرف واکنش میدهند. برای تهیه این معرف 200 گرم یدید پتاسیم و 100 گرم ید به 800 میلی لیتر آب مقطر اضافه کنید و هم بزنید تا کاملا حل شود
معرف آب برم:
از این معرف برای تشخیص وجود فنل استفاده میشود. برای تهیه آن 15 گرم پتاسیم بروماید را در 100 میلی لیتر اضافه کنید و سپس 10 گرم برم به آن بیفزایید.

فنل فتالئین:
مقدار 1 گرم از فنل فتالئین را در 100 میلی لیتر اتانل حل کنید.

متیل رد:
مقدار 100 میلی گرم از متیل رد را در 100 میلی لیتر اتانل حل کرده سپس با کاغذ صافی فیلتر کنید.

متیل اورانژ:
مقدار 100 میلی گرم از متیل اورانژ را در 100 میلی لیتر آب مقطر حل کرده سپس با کاغذ صافی فیلتر کنید.

سبز برموکرزول:
مقدار 50 میلی گرم از سبز برموکرزول را در 100 میلی لیتر آب مقطر حل کرده سپس با کاغذ صافی فیلتر کنید.

آبی برموکروزول:
مقدار 50 میلی گرم از آبی برموکرزول را در 100 میلی لیتر آب مقطر حل کرده سپس با کاغذ صافی فیلتر کنید.

1 – نفتول:
مقدار 1 گرم از 1- نفتول را در 25 میلی لیتر متانل حل کنید. توجه داشته باشید که این محلول همیشه باید تازه تهیه شود.

چسب نشاسته یا Starch:
مقدار 1 گرم از نشاسته را با 10 میلی گرم یدید جیوه قرمز مخلوط کرده و در حداقل آب سرد حل کنید تا حالت چسب مانند بخود بگیرد.
بعد از آن 200 میلی لیتر آب جوش به آن اضافه کرده و به مدت 1 دقیقه محلول را بجوشانید و همزمان هم بزنید سپس بگذارید تا سرد
شود. دقت کنید که همیشه از محلول رویی که شفاف است استفاده کنید. بهتر است چسب نشاسته همیشه تازه تهیه شود.
اگر یدید جیوه قرمز نداشته باشید زیاد مشکلی بوجود نمی آورد.

برچسب: نویسنده: امیرحسین ستوده بیدختی تاريخ: دوشنبه 7 13 ساعت: 12:53

لوازم معمولی آزمایشگاه

لوازم معمولی آزمایشگاه بر اساس جنس به چند دستهی کلی تقسیم میشود:

وسایل شیشهای یا پلاستیکی

آبفشان یا پیسِت ( Wash bottle )
ارلن مایر ( Conic Flask - Erlenmeyer )
استوانه مدرج یا مزور ( Graduated Cylinder )
بالن ( Flask )
بالن ژوژه ( Graduated Flask )
بشر (Beaker )
بورت ( Burrete )
پیپت ( Pipette )
دسیکاتور( ( Desicator
شیشه ساعت ( Watch Glass )
قطره چکان ( Dropper )
قیف ( Fuel )
لوله آزمایش ( Test Tube )
مبرد ( Condenser )

وسایل چینی

بوته چینی ( Crucible Procelain )
قیف بوخنر ( Buchner Fuel )
کپسول چینی ( Evaporating Dish )

وسایل فلزی

اسپاتول - قاشقک ( Spatula )
پایه ( Support Stand )
جای لوله آزمایش ( Test Tube Support )
چراغ بونسن ( Bunsen Buer )
سه پایه ( Clamp )
گیره ( Clamp Holder )

لوازم معمولی آزمایشگاه بر اساس جنس به چند دستهی کلی تقسیم میشود:

وسایل شیشهای یا پلاستیکی

آبفشان یا پیسِت ( Wash bottle )
ارلن مایر ( Conic Flask - Erlenmeyer )
استوانه مدرج یا مزور ( Graduated Cylinder )
بالن ( Flask )
بالن ژوژه ( Graduated Flask )
بشر (Beaker )
بورت ( Burrete )
پیپت ( Pipette )
دسیکاتور( ( Desicator
شیشه ساعت ( Watch Glass )
قطره چکان ( Dropper )
قیف ( Fuel )
لوله آزمایش ( Test Tube )
مبرد ( Condenser )

وسایل چینی

بوته چینی ( Crucible Procelain )
قیف بوخنر ( Buchner Fuel )
کپسول چینی ( Evaporating Dish )

وسایل فلزی

اسپاتول - قاشقک ( Spatula )
پایه ( Support Stand )
جای لوله آزمایش ( Test Tube Support )
چراغ بونسن ( Bunsen Buer )
سه پایه ( Clamp )
گیره ( Clamp Holder )

بوته چینی (کروزه چینی)

بوته آزمایشگاهی ظرف مخروطی (مخروط ناقص) شبیه انگشتانه است که لبه های آن کاملاً صاف و جداره های داخلی و خارجی آن صاف و صیقلی است. اگرچه بوته آزمایشگاهی را از جنس فلز (بویژه از نیکل)، گرافیت و سفال (بوته گلی یا سفالی) نیز می سازند اما این بوته ها عمدتاً از جنس چینی تهیه می شود و معمولاً دارای سرپوش است.

کاربرد: چون بوته چینی در برابر گرما (تا حدودْ1200) مقاوم است، از آن در آزمایشگاه های شیمی تجزیه برای خشک کردن رسوب کردن رسوب و پختن رسوب در کوره الکتریکی استفاده می شود.

چند نکته درباره بوته چینی

- اسیدها بر بوته اثر ندارند اما بازها سبب خوردگی بوته می شوند. برای پاک کردن بوته تا حد امکان نباید از اسیدها هم استفاده کرد.

- هنگامی که از بوته برای سنجش های وزنی استفاده می شود نخست باید بوته خالی را چندین بار در کوره الکتریکی در دمای معین (دمای لازم برای پختن رسوب) قرار داد و پس از سرد کردن، وزن کرد تا به وزن ثابت رسید. این کارها، یعنی: گرم کردن، سرد کردن و وزن کردن بوته تا رسیدن به وزن ثابت پیش از پختن هر رسوب الزامی است.

شیشه ساعت

شیشه ساعت همان طور که از نامش پیداست شبیه شیشه ساعت است و در اندازه های مختلف ساخته می شود

کاربرد: از شیشه ساعت برای تبخیر سریع مایع ها و محلول ها استفاده می شود.

طرز استفاده: شیشه ساعت را مانند ابزار شیشه ای دیگر، باید شست و شو داد و در صورت لزوم آن را با دستمال خشک کرد.

گاهی برای سرعت بخشیدن به عمل تبخیر، شیشه ساعت را در دهانه بشر قرار می دهند تا با جوشاندن آب درون بشر و گرم شدن شیشه ساعت با بخار آب جوش، عمل تبخیر و تبلور سریعتر انجام گیرد.

قیف شیشه ای

ابزار مخروطی شکل است که در قسمت پایین آن لوله باریک و بلندی قرار دارد. نوک این لوله مورب است. شیشه بدنه قیف معمولاً 60 درجه است.

کاربرد: از قیف برای انتقال محلول از ظرفی به ظرف دیگر استفاده می شود (به عنوان مثال برای انتقال محلول از ظرفی به بورت، استوانه مدرج، بالن پیمانه ای، قیف شیردار، ارلن و… از قیف استفاده می شود) برای این کار، محلول موردنظر را نخست در بشـر ریخته سپس به کمک قیف تمـیز به ظرف دلخواه منتقل می شود.

از قیف برای جدا کردن مایع از جامد نیز می توان استفاده کرد. این کار در شیمی تجزیه وزنی برای صاف کردن رسوبها از اهمیت ویژه ای برخوردار است.

طرزکار: برای این کار نخست باید قیف را شسته و خشک کرد سپس کاغذ صافی متناسب با قیف و با ذره های رسوب برگزید (کاغذ صافی با قیف مناسب است که پس از قرار دادن در قیف حدود 5/0تا 5/1 سانتی متر از لبه قیف پایینتر باشد ) و زمانی متناسب با ذره های رسوب است که آب زیر صافی کاملاً زلال باشد.

برای گذاشتن کاغذ صافی در قیف ابتدا باید آن را چندین با تا کرد، به شکل قیف درآورد و در آن گذاشت. برای این که کاغذ به قیف بچسبد باید آن را خیس کرد و با انگشت تمیز کاغذ صافی را کاملاً به جداره قیف چسباند. اگر کاغذ صافی کاملاً به قیف نچسبد و حبابهای هوا بین کاغذ و جداره داخلی قیف بماند عمل صاف کردن کند می شود.

انواع بالن

1. بالن ته گرد که توانایی حرارت های بسیار بالا رادارد .

2. بالن ته صاف که توانایی حرارت های بسیار بالا را ندارد اما قابل ایستادن است

3. بالن حجمی: ظرفی شیشه ای با گردن باریک و دراز است که بر روی آن خطّ نشانه حلقوی وجود دارد. گنجایش بالن حجمی با عددی که بر روی آن نوشته شده است مشخص می شود که حدّ آن همان خط نشانهاست.

بالن حجمی

کاربرد:

بالن حجمی برای 2 منظور به کار می رود: یکی برای رقیق کردن محلول با غلظت معین، دیگری برای تهیه محلول های سنجیده یا استاندارد.

درمورد بالن ته صاف نه تنها توانایی حرارت ها ی بسیار بالا را ندارد بلکه اصلا به هیچ وجه نباید انها را حرارت داد و فقط برای نگه داری محلول(بعد از تهیه انها در بالن ژوژه)استفاده می شوند ...درمورد استفاده از بالن های ژوژه باید دمای محلول را هم در نظر گرفت مخصوصا وقتی که محلول سازی با تغییر دما همراه باشد (مثل رقیق کردن اسیدها یا انحلال سود در اب و..) بالن های ژوژه معمولا در دمای 25 درجه حجم درست را(مطابق با عددی که رویشان درج شده )نشان می دهند.

طرز استفاده: بالن حجمـی را معمولاً با قیفـی که در دهانه آن قـرار می گیرد، باید پر کرد. نخست می توان مایع یا محلول را با سرعت تا رسیدن سطح آن به نزدیک خط نشانه در بالن حجمی ریخت برای پر کردن بالن تا خط نشانه، بهتر است از قطره چکان کمک گرفت و با ریختن قطره قطره محلول موردنظر آن را به طور دقیق به خط نشانه رسانید (این عمل را اصطلاحاً به حجم رسانیدن می نامند). برای دقت بیشتر باید انحنای سـطح مایع یا محلول بر خطِ نشانه مماس باشـد. در این حالت باید چشم را طوری نگاهداشت که نیم دایره خط نشانه سمت آزمایش کننده، نیمه دیگر خط نشانه پشتی را کاملاً بپوشاند. چون از بالن حجمی برای سنجش های دقیق استفاده می شود، رعایت این نکته بسیار ضروری است.

استوانه مدرج (مزور)

لوله شیشه ای استوانه ای شکل، مشابه لوله آزمایش است که در پایه ای از جنس پلاستیک جای می گیرد و یا عموماً دارای پایه پهن شیشه ای است که می تواند آن را روی میز به طور قائم نگهدارد. لبه آن مانند بشر، برگشتگی شیارمانندی برای خالی کردن محلول دارد. تفاوت درجه بندی آن با بورت و پیپت در این است که درجه های کوچکتر آن در پایین قرار دارد.

کاربرد: ابزاری است که در اندازه گیری حجم مایع ها به کار می رود

طرز استفاده: استوانه مدرج را باید در جای کاملاً صاف و مسطح قرار داد و هنگام ریختن یا برداشتن محلول، پایه آن را با دو انگشت محکم نگهداشت تا از افتادن و شکستن آن جلوگیری شود

چون استوانه مدرج، برخلاف لوله آزمایش جای خاصی ندارد. از این رو باید بی درنگ پس از انجام کار، آن را دور از دسترس، در جای امنی قرار داد.

بشر (Beaker)

بشر یا لیوان آزمایشگاهی وسیله استوانه ای شکل است که در اندازه های مختلف از شیشه و یا پلاستیک ساخته می شود.

کاربرد: بشـر ممکن است ساده یا مدرج باشـد. از بشر مدرج اغلب برای برداشتن حجم معینی از مایع ها هم استفاده می شود. از بشر مدرج یا ساده، برای برداشتن مایع ها، گرم کردن محلول ها، تهیه محلول ها، حل کردن مواد، انتقال محلول، رسوب گیری، تهیه مواد و غیره استفاده می شود.

طرز کار: پیش از هر کاری باید بشر را شست. برای شستن بشر باید با لوله شوی جداره داخلی و خارجی بشـر را سایید تا مواد چسبیده به آن جدا شود، سپس آن را با آب معمولی شست. بسته به نوع کار می توان بشر را مانند بورت یا پیپت شست و شو داد (یعنی شستن، آب کشیدن با آب معمولی، کُر دادن با آب مقطر، کر دادن با محلول موردنظر که باید در بشر ریخته شود.) بیرون بشـر را پس از شست و شـو باید با دسـتمال تمیز خشک کرد، برای خشک کردن داخل آن می توان از این روش استفاده کرد:

بشر را روی سه پایه و توری نسوز گذاشته و شعله چراغ گاز را دور تا دور گرداند (شعله را نباید داخل بشر برد زیرا این عمل سبب شکستگی آن می شود) تا کاملاً داخل آن خشک شود. سپس بشر را تا مدتی به همان حال باقی گذاشت تا سرد شود.

برچسب: نویسنده: امیرحسین ستوده بیدختی تاريخ: دوشنبه 7 13 ساعت: 12:52

اندازه گیری غلظت یون فسفات در آب

اندازه گیری غلظت یون فسفات در آب

محلولهای مورد نیاز :

مولیبدات آمونیوم :25 گرم (NH4)6MO7O24.4H2O رادر

175 سی سی آب مقطر حل کنید .با احتیاط مقدار280 سی سی اسید

سولفوریک غلیظ را به 400 سی سی آب مقطر اضافه کرده آنرا سرد

کنید . محلول مولیبدات آمونیوم را به محلول فوق افزوده و حجم آنرا با

آب مقطر به یک لیتر برسانید .

اندازه گیری غلظت یون فسفات در آب

محلولهای مورد نیاز :

مولیبدات آمونیوم :25 گرم (NH4)6MO7O24.4H2O رادر

175 سی سی آب مقطر حل کنید .با احتیاط مقدار280 سی سی اسید

سولفوریک غلیظ را به 400 سی سی آب مقطر اضافه کرده آنرا سرد

کنید . محلول مولیبدات آمونیوم را به محلول فوق افزوده و حجم آنرا با

آب مقطر به یک لیتر برسانید .

کلرور استانو : 2.5 گرم Sncl2.2H2O را در 100 سی سی گلیسیرول

حل کنید .

محلول استاندارد فسفات: مقدار 219.5 میلیگرم KH2PO4 بدون آب را

در آب مقطر حل کنید و آن را در یک بالن ژوژه یک لیتری به حجم

برسانید .این محلول 50 میلیگرم در لیتر بر حسب P خواهد بود .

روش کار :

به 100 سی سی از نمونه مقدار 4 سی سی محلول مولیبدات آمونیوم اضافه کرده و آنرا خوب تکان دهید سپس مقدار 0.5 سی سی یا 10 قطره کلرور استانو به آن اضافه کنید و آن را خوب تکان دهید بعد از مدت 10 دقیقه ولی قبل از 15 دقیقه مقدار جذب یا درصد عبور نمونه را با دستگاه اسپکتروفتومتر در طول موج 690 nm بدست آورید . محلولهای استاندارد 0.1و 0.3و0.5 و 0.7 و 0.9 و 1 میلیگرم در لیتر فسفر را تهیه کرده و طبق روش فوق مقدار جذب یا درصد عبور هر یک را بدست آورید منحنی استاندارد آن را رسم نمایید با استفاده از منحنی استاندارد غلظت فسفر نمونه را بر حسب میلیگرم در لیتر یون فسفات محاسبه نمایید .

برچسب: نویسنده: امیرحسین ستوده بیدختی تاريخ: دوشنبه 7 13 ساعت: 12:52

آزمایش HPC

HPC[1] تعداد کلنی های باکتریایی داخل یا روی محیط های جامد حاوی ترکیبات آلی نظیر منابع انرژی و کربن اطلاعاتی را درمورد غلظت و تراکم باکتریهای هتروتروفیک قابل کشت در آب و یا دیگر
محیط های مورد بررسی به ما می دهد. این مورد به عنوان شمارش بشقابی هتروتروفیک (HPC) خوانده می شود که در ابتدا توسط کخ[2]در سال 1881 مورد استفاده قرار گرفت و اولین ابزار نشان دهندة کیفیت میکروبی آب (تصفیه شده ) بود. چند سال بعد این روش در تعدادی از کشورهای اروپایی به کار گرفته شد(8).

در آغاز قرن بیستم روش ها و محیط های متعددی جهت تشخیص شاخص های باکتریایی مدفوعی ابداع شد. اما شیوع کریپتوسپوریدیوزیس[3] میلواکی[4] در سال 1993 مشخص نمود که عدم وجود کلیفرمها همیشه نمی تواند بیانگر اطمینان از سلامت میکروبی آب باشد(9). مقادیر HPC می تواند اطلاعاتی را در مورد میزان فعالیت میکروبی در آب ارائه نماید و بنابراین می تواند جهت کنترل و بهینه سازی فرآیندهای تصفیه و روشها و فعالیتهای مهندسی مربوط به تصفیه و توزیع به کار رود(10).

HPC[1] تعداد کلنی های باکتریایی داخل یا روی محیط های جامد حاوی ترکیبات آلی نظیر منابع انرژی و کربن اطلاعاتی را درمورد غلظت و تراکم باکتریهای هتروتروفیک قابل کشت در آب و یا دیگر
محیط های مورد بررسی به ما می دهد. این مورد به عنوان شمارش بشقابی هتروتروفیک (HPC) خوانده می شود که در ابتدا توسط کخ[2]در سال 1881 مورد استفاده قرار گرفت و اولین ابزار نشان دهندة کیفیت میکروبی آب (تصفیه شده ) بود. چند سال بعد این روش در تعدادی از کشورهای اروپایی به کار گرفته شد(8).

در آغاز قرن بیستم روش ها و محیط های متعددی جهت تشخیص شاخص های باکتریایی مدفوعی ابداع شد. اما شیوع کریپتوسپوریدیوزیس[3] میلواکی[4] در سال 1993 مشخص نمود که عدم وجود کلیفرمها همیشه نمی تواند بیانگر اطمینان از سلامت میکروبی آب باشد(9). مقادیر HPC می تواند اطلاعاتی را در مورد میزان فعالیت میکروبی در آب ارائه نماید و بنابراین می تواند جهت کنترل و بهینه سازی فرآیندهای تصفیه و روشها و فعالیتهای مهندسی مربوط به تصفیه و توزیع به کار رود(10).
باکتریهای هتروتروف گروهی میکروارگانیسم هستند که قادر به سنتز همه مواد مغذی مورد نیاز خود نمی باشند و لذا به منابع خارجی مواد آلی و غیر آلی جهت تغذیه وابسته می باشند. تعداد قابل توجهی از باکتریهایی که در سیستم های آب آشامیدنی می باشند از جمله باکتریهای هتروتروف می باشند. HPC را نمی توان به عنوان یک شاخص در شناخت نوع میکروارگانیسم موجود به کار برد. در ضمن نتایج HPC یک ارزیابی دقیق از تراکم و غلظت کل باکتریهای هتروتروف نمی باشد و نتایج آن می تواند بیانگر ارگانیسم های قابل کشت موجود باشد. ترکیب و تراکم گونه های باکتریایی که در آزمایش HPC بازیابی می شوند متفاوت بوده و به فاکتورهای متعددی از جمله مشخصات فیزیکی و شیمیایی آب بستگی دارد. اختلاف در شمارش و نوع ارگانیسم های موجود در نمونه های یکسان از یک مکان نیز به وقوع می پیوندد. میکروارگانیسم های بازیابی شده در تست HPC می تواند شامل ارگانیسم هایی باشد که به طور طبیعی در آب و محیط وجود دارند و یا ارگانیسم هایی که از منابع آلاینده مختلف وارد می شوند(11) .

باکتریهای هتروتروف مجموعه ای از باکتریهای هوازی و بیهوازی اختیاری هستند که به جز دو جنس آن باسیلوس[5] و میکروکوکوس[6] گرم منفی بوده و جنس های پروتئو[7]، انتروباکتر[8]،آئروموناس[9]، سیتروباکتر[1۰]، سودوموناس[11]، کلبسیلا[12]، فلاوباکتریوم[1۳]، سراشیا[14]، موراکسلا[15]، الکالی ژنز[16] و آسینتوباک[۱۷] را شامل می شوند. جنس های غالب این مجموعه، باکتریهای سودوموناس، سراشیا، انتروباکتر، فلاوباکتریوم و آسینتوباکتر هستند . علاوه بر جنس های یاد شده، برخی از باکتریهای مهم در پزشکی نظیر: مایکوباکتریوم[18]، استافیلوکوکوس[19] و سراشیا نیز در ترکیب باکتریهای هتروتروف ممکن است حضور داشته باشند(12). باکتریهای هتروتروف ساکن طبیعی بدن انسان و حیوانات بوده و از طریق مدفوع دفع می شوند. برگ درختان ، خاک ، آب ، قطره های باران و حتی بزاق دهان نیز تعداد متنابهی از این باکتریها را در خود جای داده اند. هر اینچ مربع از پوست سالم انسان، میزبان صدها هزار باکتری هتروتروف است. این باکتریها در بستر های کربن فعال، رزین ها، صافی های ماسه ای و غشایی ، شبکه های توزیع و اجزای آن، خنک کننده ها، مخازن تحت فشار و حتی جدار بطری های آب وجود دارند(13). بعضی از اعضای این گروه ، مانند سودوموناس ، آئروموناس ، کلبسیلا ، فلا ووباکتریوم ، انتروباکتر ، سیتروباکتر، سراشیا، اسینتوباکتر و پروتئوس از جمله پاتوژنهای فرصت طلب بوده و جمعیت خاصی چون نوزادان و افراد مسن و بیمار را در معرض خطر عفونت قرار می دهد. اما در مورد تأثیرات تعداد زیاد باکتریهای HPC روی سلامتی انسان اطلاعات اندکی در دسترس می باشد. در آبهای آشامیدنی تعداد باکتریهای HPC ممکن است کمتر از CFU 1 تا بیش از CFU 104 در میلی لیتر متغیر باشد و عمدتاً متأثر از درجه حرارت ، وجود کلر باقیمانده و میزان مواد آلی قابل جذب[20] می باشند. میزان HPC نباید از 500 ارگانیسم در میلی لیتر بیشتر باشد. با توجه به موارد زیر، HPC جهت اپراتورهای واحدهای تصفیه آب مفید می باشد(14).

1- ارزیابی کارایی فرآیندهای مختلف تصفیه ، از جمله گندزدایی، در یک واحد تصفیه آب

2- پایش کیفیت بیولوژیکی آب خروجی از تصفیه خانه در طی ذخیره و توزیع آن

3- تعیین رشد باکتریایی روی سطوح مواد مورد استفاده در سیستمهای تصفیه و توزیع

4- تعیین قابلیت رشد مجدد یا رشد بعدی در آب تصفیه شده در سیستم های توزیع

به طور کلی تعداد شمارش شدة باکتریهای هتروتروف به نوع محیط کشت ، زمان و دمای انکوباسیون و سرانجام روش کشت آن ها وابسته بوده و با افزایش دما و زمان انکوباسیون تعداد شمارش دهندة آن ها افزایش می یابد(14). کربن آلی قابل جذب (AOC ) به ویژه در غلظت های بیش از 15 میکروگرم در لیتر، باقیمانده عامل گندزدا در آب، جنس شبکه، دما، کدورت و تعداد اولیه باکتریهایی که از طریق تصفیه خانه وارد شبکه می شوند عامل های اثرگذار بر نرخ رشد جمعیت میکروبی در خطوط آبرسانی محسوب می شوند(15). انجمن کارهای آبی ایالات متحده (AWWA)[21] شرایط مناسب برای رشد باکتریهای هتروتروف را در مقادیر بیش از 50 میکروگرم در لیتر AOC ، دمای بالاتر از 10 درجه سانتیگراد و کلر باقیمانده آزاد کمتر از 2/0 میلی گرم در لیتر دانسته است . بر طبق اعلام سازمان حفاظت محیط زیست ایالات متحده (EPA)[2۲] حداکثر تعداد مجاز HPC در شبکه توزیع CFU/100ml 500 است و در صورتی که این مقدار به 1500 کلنی در هر میلی لیتر فزونی یابد، نشانة نقص در تأسیسات آبرسانی و به احتمال نیاز به شستشوی شبکه و مخزن است(13)

برچسب: نویسنده: امیرحسین ستوده بیدختی تاريخ: دوشنبه 7 13 ساعت: 12:50

استاندارد روش نمونه گیری از پس آبهای صنعتی

استاندارد روش نمونه گیری از پس آبهای صنعتی

1 ـ هدف و دامنه کاربرد

هدف از ارائه این استاندارد تعیین روشی جهت نمونه گیری از پس آبهای صنعتی است که در آن اصول مشخصی برای یکنواخت کردن روشهای مختلف نمونه گیری تدوین شده و این روش در مقیاس عمومی قابل اجراء بوده و در موارد خاص نیز احتمالا کاربرد خواهد داشت .

2 ـ اصطلاحات و تعاریف

2-1 نمونه گیری : واژه نمونه گیری که در این استاندارد بکار می رود عبارتست از برداشتن قسمتی از پس آب که نمایانگر کل پس آب مورد نظر باشد .

2-2 فاضلاب خام 1 : عبارتست از آبی که پس از ورود به واحد صنعتی و گردش در مراحل مورد نظر به مواد موجود آلوده می گردد .

2-3 پس آب صنعتی 2 : فاضلابی است که عمل پالایش جهت کاهش آلودگی در مورد آن انجام گرفته است .

3 ـ نکات مهم در نمونه برداری 3

3-1 هدف اصلی نمونه گیری بدست آوردن قسمت کوچکی از پس آب صنعتی است که نمایانگر خصوصیات واقعی پس آب باشد و مهمترین عوامل اساسی برای رسیدن باین مقصود عبارتند از :

" نقطه نمونه گیری " , " زمان و تناوب نمونه گیری " , " حفظ ترکیبات نمونه تا زمان اجرای آزمایش ."

3-2 در هر روش نمونه برداری قواعد عمومی زیر باید بکار رود :

3-2-1 نمونه ها باید نشان دهنده وضعیت موجود در نقطه ای باشد که از آن محل برداشت انجام گرفته است .

3-2-2 نمونه ها باید دارای حجم مناسب به نحوی باشد که امکان تجدیدپذیری آزمون به تعداد مورد نظر در روش آزمون مربوطه فراهم گردد .

3-2-3 نمونه ها باید طبق روشی جمع آوری , بسته بندی و حمل و نقل گردد که مراقبتهای لازم جهت تأمین عدم تغییر در ترکیبات و خصوصیات ویژه آن تا مرحله تجزیه در آزمایشگاه درباره آن اعمال شده باشد .

استاندارد روش نمونه گیری از پس آبهای صنعتی

1 ـ هدف و دامنه کاربرد

هدف از ارائه این استاندارد تعیین روشی جهت نمونه گیری از پس آبهای صنعتی است که در آن اصول مشخصی برای یکنواخت کردن روشهای مختلف نمونه گیری تدوین شده و این روش در مقیاس عمومی قابل اجراء بوده و در موارد خاص نیز احتمالا کاربرد خواهد داشت .

2 ـ اصطلاحات و تعاریف

2-1 نمونه گیری : واژه نمونه گیری که در این استاندارد بکار می رود عبارتست از برداشتن قسمتی از پس آب که نمایانگر کل پس آب مورد نظر باشد .

2-2 فاضلاب خام 1 : عبارتست از آبی که پس از ورود به واحد صنعتی و گردش در مراحل مورد نظر به مواد موجود آلوده می گردد .

2-3 پس آب صنعتی 2 : فاضلابی است که عمل پالایش جهت کاهش آلودگی در مورد آن انجام گرفته است .

3 ـ نکات مهم در نمونه برداری 3

3-1 هدف اصلی نمونه گیری بدست آوردن قسمت کوچکی از پس آب صنعتی است که نمایانگر خصوصیات واقعی پس آب باشد و مهمترین عوامل اساسی برای رسیدن باین مقصود عبارتند از :

" نقطه نمونه گیری " , " زمان و تناوب نمونه گیری " , " حفظ ترکیبات نمونه تا زمان اجرای آزمایش ."

3-2 در هر روش نمونه برداری قواعد عمومی زیر باید بکار رود :

3-2-1 نمونه ها باید نشان دهنده وضعیت موجود در نقطه ای باشد که از آن محل برداشت انجام گرفته است .

3-2-2 نمونه ها باید دارای حجم مناسب به نحوی باشد که امکان تجدیدپذیری آزمون به تعداد مورد نظر در روش آزمون مربوطه فراهم گردد .

3-2-3 نمونه ها باید طبق روشی جمع آوری , بسته بندی و حمل و نقل گردد که مراقبتهای لازم جهت تأمین عدم تغییر در ترکیبات و خصوصیات ویژه آن تا مرحله تجزیه در آزمایشگاه درباره آن اعمال شده باشد .

4 ـ نقطه نمونه گیری

نمونه گیری از پس آب یک واحد صنعتی تنها در یک نقطه مخصوص باید انجام پذیرد و آن نقطه ای است که پس آب از محوطه کارخانه خارج و به بیرون تخلیه می گردد .

5 ـ تناوب نمونه گیری

5-1 در صورت نیاز به شناخت تغییر در ترکیبات پس آب صنعتی در حین دوره مشخص مثلا زمانی که تخلیه پس آب به حداکثر مقدار خود می رسد , نمونه گیری باید در تناوبهای متناسب و کوتاه مانند هر پنج , ده , پانزده و یا 30 دقیقه انجام پذیرفته و سپس مورد آزمون قرار گیرد .

5-2 برای مطالعه میانگین وضعیت ها , نمونه مرکب 4 برای یک دوره کار روزانه واحد صنعتی و یا یک دوره معمول 24 ساعته و یا یک دوره تولید باید جمع آوری گردد .

چنین نمونه مرکبی باید با تناوب مشخص از کانال عمومی تخلیه پس آب واحد صنعتی جمع آوری و مخلوط شده و حجم نمونه های انفرادی باید متناسب با حجم پس آب جاری در لحظه نمونه گیری انتخاب گردد .

5-3 تناوب نمونه گیری بستگی به تکرار تغییرات در ماهیت پس آب و حجم جریان آن دارد و در چنین مواردی باید دقت کافی به نحوی مبذول گردد که نمونه برداشته شده معرف مقدار حقیقی مواد جامد معلق نیز باشد .

5-4 در هر صورت در بیشتر موارد , نمونه گیری با تناوب یک ساعته توصیه می گردد .

6 ـ وسیله نمونه گیری

6-1 سطل با آستر داخلی لعابی و یا چینی که پوشش آن سالم و بدون شکستگی باشد و یا هر ظرف شیشه ای دیگر برای نمونه گیری مناسب می باشد .

6-2 ظرف نمونه گیری باید دارای دهانه گشاد بوده و حجم آن به اندازه ای باشد که محتوی آن را براحتی بتوان بداخل ظرف نمونه منتقل کرد بدون اینکه سرریز شده و یا قسمتی از آن خالی بماند .

6-3 در صورت موجود بودن , از وسایل خودکار نمونه گیری نیز می توان استفاده کرد .

7 ـ ظروف نگهداری نمونه

7-1 بطری های درب دار شیشه ای با دهانه گشاد به حجم دو تا سه لیتر جهت نگهداری نمونه مناسب است .

7-2 بطریهای نگهداری نمونه باید ابتدا با اسید شستشو و سپس با آب مقطر آبکش گردد .

7-3 در صورت حمل نمونه به مسافات دور باید کلیه مراقبتهای لازم برای جلوگیری از شکستن بطریها در حین انتقال انجام پذیرد .

8 ـ روش کار

8-1 در نمونه گیری از پس آبی که دارای مواد جامد معلق است باید نهایت دقت بنحوی بعمل آید که نمونه برداشته شده معرف مقدار حقیقی این گونه مواد در زمان نمونه گیری باشد .

8-2 نمونه گیری نباید از کتاب پس آب و یا با خراشیدن رسوبات کف کانال انجام گیرد .

8-3 نمونه باید به آرامی و بدون ایجاد حبابهای هوا برداشته شود .

8-4 وسیله نمونه گیری را وارد جریان پس آب کرده و آن را در نقطه ای که بفاصله از کف کانال قرار دارد , پر کنید .

8-5 نمونه های انفرادی را باید در ظرفی شیشه ای و یا لعابی تمیز و خشک که گنجایش آن متناسب با حجم نمونه مرکب است خالی کرد . مقدار نمونه مورد نیاز برای آزمون از این ظرف برداشته شده و در حین عمل لازم است نمونه مرکب کاملا مخلوط شود تا مواد جامد آن بحالت معلق در آید .

8-6 بطریهای نگهدارنده نمونه را قبلا یا پس آب شستشو داده و سپس به کمک وسیله نمونه گیری طوری پر کنید که در بالای آن حباب کوچکی جهت جلوگیری از شکستن بطری در اثر انبساط نمونه ( ناشی از تغییرات بعدی حرارت ) خالی بماند .

8-7 در صورت نیاز مقدار لازم از مواد محافظت کننده ترکیبات نمونه را بر روی آن ریخته و درب بطری را ببندید .

یادآوری : در صورتیکه باید از محافظت کننده های شیمیائی مشخص شده در روش آزمون استفاده گردد , لازم است مقدار تعیین شده محافظت کننده را فقط به آن قسمت از نمونه که برای آن آزمون در نظر گرفته شده است اضافه و بقیه نمونه دست نخورده باقی بماند .

8-8 هر بطری نمونه باید برچسب گذاری شده و اطلاعات زیر بر روی آن نوشته شود :

8-8-1 محل نمونه گیری

8-8-2 زمان نمونه گیری به روز و ساعت

8-8-3 نام مواد شیمیائی محافظت کننده افزوده شده

8-8-4 درجه حرارت نمونه در حین برداشت

یادآوری : آزمونهای درجه حرارت , رنگ و بو , سولفیدهای نامحلول و کلر باقیمانده باید در صورت نیاز به آزمون در محل انجام گرفته و نتیجه آن بر روی برچسب قید گردد .

حفظ ترکیبات نمونه

9-1 روش یکسانی برای نگهداری آزمونه جهت تمام آزمونها موجود نبوده و بستگی به نوع آزمون مورد نظر دارد ولی اغلب نمونه ها را می توان برای حفظ ترکیبات موجود در داخل جعبه ای با جدار عایق بندی شده که محتوی یخ است در حرارت 3 تا 4 ساعت قبل نگهداری خواهد بود .

9-2 به نمونه برداشته شده جهت آزمون مجموع سولفیدها مقدار دو میلی لیتر محلول 22 درصد استات روی بازاء هر لیتر نمونه اضافه کنید .

9-3 نمونه برداشته شده جهت آزمون فنل را به وسیله اسید اورتوفسفریک در مجاورت معرف متیل اورانژ به PH پائین تر از چهار رسانیده و بازاء هر لیتر نمونه مقدار یک گرم سولفات مس افزوده و در حرارت 10-5 درجه سانتیگراد نگهداری نمائید .

این نمونه باید حداکثر طی 24 ساعت پس از زمان جمع آوری در معرض آزمون قرار گیرد .

9-4 نمونه برداشت شده جهت آزمون سیانید را به وسیله ئیدراکسید سدیم به PH بالاتر از 11/0 رسانیده و در محل سرد نگهداری کنید .

9-5 جهت تثبیت فلزات سنگین در صورتیکه نمونه اسیدی قوی نباشد , مقدار 5 میلی لیتر اسید نیتریک غلیظ بازاء هر لیتر اضافه کنید .

9-6 به نمونه های برداشته شده جهت آزمون روغن و چربی برای جلوگیری از فعالیت باکتریها مقدار 5 میلی لیتر اسید سولفوریک ( یک به یک ) بازاء هر لیتر اضافه نمائید .

1- Waste Water

2- Industrial Effluents

3- برای توضیحات بیشتر به استاندارد شماره 2347 ایران مراجعه شود

برچسب: نویسنده: امیرحسین ستوده بیدختی تاريخ: دوشنبه 7 13 ساعت: 12:49

PH متری

PH متری:

PH آب غلظت یون های هیدروژن اسیدیته یا قلیایی بودن آن را مشخص می کند.آب خالص به میزان خیلی کم به یون های H و OH تجزیه می شود. PH آب آشامیدنی معمولا باید در حدود 7 (خنثی) باشد. در حالتی که PH کمتر از 7 باشد ، آب حالت اسیدی و در صورت PH بالای 7 آب خاصیت قلیایی به خود می گیرد.

هرچه PH آب از PH خنثی آب پایین تر باشد حلالیت آهن در آب بیشتر می شود،از این رو در صنایع مختلف برای جلوگیری از خوردگی آب، PH آب را بالاتر از خنثی تنظیم می کنند.سرعت خورندگی ناشی از اسیدی بودن آب با افزایش دما افزایش می یابد، بنابراین در دماهای زیاد بالا نگهداشتن PH آب کاملا ضرورت دارد.

PH آب آلوده شده اساسا رابطه بین دی اکسید کربن آزاد و مقدار بی کربنات و کربنات را نشان می دهد.آبهای طبیعی معمولا دارای PH بین 4 تا 9 می باشند.و اکثر آنها به علت انحلال کربنات ها و بی کربنات های قلیایی پوسته ی زمین کمی قلیایی می باشند.

PH متری:

PH آب غلظت یون های هیدروژن اسیدیته یا قلیایی بودن آن را مشخص می کند.آب خالص به میزان خیلی کم به یون های H و OH تجزیه می شود. PH آب آشامیدنی معمولا باید در حدود 7 (خنثی) باشد. در حالتی که PH کمتر از 7 باشد ، آب حالت اسیدی و در صورت PH بالای 7 آب خاصیت قلیایی به خود می گیرد.

هرچه PH آب از PH خنثی آب پایین تر باشد حلالیت آهن در آب بیشتر می شود،از این رو در صنایع مختلف برای جلوگیری از خوردگی آب، PH آب را بالاتر از خنثی تنظیم می کنند.سرعت خورندگی ناشی از اسیدی بودن آب با افزایش دما افزایش می یابد، بنابراین در دماهای زیاد بالا نگهداشتن PH آب کاملا ضرورت دارد.

PH آب آلوده شده اساسا رابطه بین دی اکسید کربن آزاد و مقدار بی کربنات و کربنات را نشان می دهد.آبهای طبیعی معمولا دارای PH بین 4 تا 9 می باشند.و اکثر آنها به علت انحلال کربنات ها و بی کربنات های قلیایی پوسته ی زمین کمی قلیایی می باشند.

روش های مختلف سنجش PH :

دو روش کلی برای سنجش میزان PH در آب ها وجود دارد که شامل دو روش زیر است.

1. روش استفاده از PH متر الکتریکی

2. تعیین PH به روش رنگ سنجی

PH متر الکتریکی:

اکثر اندازه گیری های PH در آزمایشگاه با استفاده از PH متر به وسیله یک مدار الکتریکی کار می کند.این مدار از یک الکترود شیشه ای و یک الکترود مرجع خارجی و یک ولت متر که پتانسیل الکتریکی را در مدار ثبت می کند، تشکیل شده است. الکترود شیشه ای از یک سیم حامل جریان تشکیل شده است که در داخل یک محلول که PH مشخص دارد فرو برده شود.

کالیبره کردن PH متر:

قبل از استفاده از دستگاه PH متر باید دستگاه کالیبره شود.محلول های بافری با PH های معلوم برای چنین کاری مناسب هستند.

دستگاه PH متر را روشن می کنیم، الکترود را با آب مقطر می شوییم .آن را تکان می دهیم تا خشک شود. سپس آن را درون بشری که حاوی محلول بافری با PH 7 است قرار می دهیم صبر می کنیم تا عدد روی صفحه نمایش ثابت شود.

الکترود را با آب مقطر می شوییم به خوبی آن را تکان می دهیم تا آب آن گرفته شود.بعد داخل محلول بافر با PH 4 قرار می دهیم تا PH متر به حالت ثبات قرار گیرد.

کالیبره کردن دستگاه را از طریق اندازه گیری در PH استاندارد 7 کنترل می نماییم.برای انجام این کار الکترود باید در داخل محلول قرار گیرد.

در این مرحله PH متر آماده است.

در این مرحله مقدار کافی از نمونه را داخل بشر 100 میلی لیتر می ریزیم و الکترود را داخل آن غوطه ور می کنیم و می گذاریم حدود 2 دقیقه دستگاه به حالت ثبات نماند، وقتی عدد روی دستگاه ثابت شد از روی صفحه نمایش مقدار PH نمونه مورد نظر را می خوانیم.

نکاتی در خصوص نحوه نگهداری از الکترود pH :

نکته مهمی که در مورد استفاده از الکترود pH وجود دارد این است که از قرار دادن این الکترود در محلولهایی که با نقره واکنش میدهند خودداری کنید.

اگر الکترود pH را به مدت طولانی در آب مقطر قرار دهید بخاطر اینکه الکترود حاوی KCl است و آب مقطر فاقد آن، به تدریج KCl موجود در الکترود وارد آب مقطر میگردد و بالطبع باعث ایجاد اختلال در کار الکترود میشود.

تمیز کردن غشای شیشه ای الکترود pH :

اگر الکترود، pH این بافرها را دقیق نشان نداد یکی از علتهای آن میتواند آلوده بودن غشای شیشه ای الکترود باشد.

برای تمیز کردن غشای شیشه ای الکترود، نوک آن را در محلول 0.1 M اسید کلریدریک به مدت 15 ثانیه قرار دهید وبعد با آب مقطر شستشو دهید. سپس آن را در محلول 0.1 M سود

به مدت 15 ثانیه قرار دهید و پس از اتمام 15 ثانیه با آب مقطر شستشو دهید. این اعمال را چند با تکرار کنید.

حال دوباره pH بافرها را چک کنید. اگر باز هم اشکال برطرف نشده باشد، نوک الکترود را به مدت 30 ثانیه در محلول 20% آمونیوم بی فلوراید یا به مدت 15 ثانیه درمحلول 10% هیدروفلوئوریک اسید قرار دهید. سپس با آب مقطر شستشو دهید.در مرحله بعد نوک الکترود را به مدت 30 ثانیه در اسید کلریدریک غلیظ قرار دهید.(این عمل برای حذف باقیمانده احتمالی فلوئورید از روی غشای شیشه ای است) سپس با آب مقطر بخوبی شستشو دهید.

الکترود را به مدت یک ساعت در بافر با pH= 4 قرار دهید. سپس عملکرد الکترود را بیازمایید اگر مشکل برطرف نشده باشد احتمالا باید الکترود را عوض کنید.

PH متری به روش رنگ سنجی:

این روش شیمیایی که برای تعیین PH استفاده می شود، افزودن یک قطره از یک اندیکاتور اسید – باز به نمونه است.کاغذهای PH اندیکاتور مناسب برای این کار هستند.یک قطره از نمونه روی کاغذ PH قرار داده می شود.و این ترتیب رنگ مورد نظر مشاهده می شود.اندیکاتورها مولکول های بزرگ آلی هستند که بر اساس PH محلول تغییر رنگ پیدا می کنند.در محدوده ای از دامنه PH برای هر اندیکاتور تغییر رنگ مشاهده می شود.(معمولا حدود 5/1 واحد PH). PHهای متوسط در میانه جدول مشاهده می شوند.که بر اساس این مقدار PH رنگ های بینابینی نیز در این محدوده ی PH قرار می گیرند

به عنوان مثال اندیکاتور کروزول قرمز در PH پایین تر از 7 ،رنگ محلول اندیکاتور زرد است و در PH بالاتر از 8/8 رنگ محلول قرمز رنگ است. در مقادیر PH متوسط براساس نوع PH تغییر درجه رنگ محلول به صورت نارنجی خواهد بود.

اندیکاتورهای مختلف زیادی وجود دارند که می توانند تمام محدوده ی PH را تحت پوشش قرار دهند.

برچسب: نویسنده: امیرحسین ستوده بیدختی تاريخ: دوشنبه 7 13 ساعت: 12:48

اندازه گیری قلیاییت

اندازه گیری قلیاییت

محلولهای مورد نیاز:

- اسید کلرئید ریک یا اسید سولفوریک 0,02 نرمال

- معرف متیل اورانژ 0,05 درصد

- فنل فتالئین 1 درصد

توجه: درصورتیکه نمونه آب دارای کلر باقیمانده است با اضافه کردن یک قطره محلول تیوسولفات

سدیم 1/. نرمال آنرا حذف کنید.

روش کار:

25،50،100سی سی از نمونه چند قطزه اندیکاتور فنل فتالئین اضافه کنید(2 قطره)

اکر آب مورد آزمایش صورتی شد محلول را با اسید کلریدریک استاندارد تا بیرنگ تیتر کنید ( اگرنمونه

کمتر از8/3 باشد، در حضور اندیکاتور فنل فتالئین تغییر رنگ نداده وقلیائیت فنل فتالئین ندارد در

اینصورت ادامه کار راانجام دهید ) حال به محلول 3 قطره متیل اورانژ بیفزایید اگر آب مورد آزمایش

زرد شده آنرا با اسید کلرید ریک استاندارد تا ظهور رنگ زرد نارنجی تیتر کنید.

اندازه گیری قلیاییت

محلولهای مورد نیاز:

- اسید کلرئید ریک یا اسید سولفوریک 0,02 نرمال

- معرف متیل اورانژ 0,05 درصد

- فنل فتالئین 1 درصد

توجه: درصورتیکه نمونه آب دارای کلر باقیمانده است با اضافه کردن یک قطره محلول تیوسولفات

سدیم 1/. نرمال آنرا حذف کنید.

روش کار:

25،50،100سی سی از نمونه چند قطزه اندیکاتور فنل فتالئین اضافه کنید(2 قطره)

اکر آب مورد آزمایش صورتی شد محلول را با اسید کلریدریک استاندارد تا بیرنگ تیتر کنید ( اگرنمونه

کمتر از8/3 باشد، در حضور اندیکاتور فنل فتالئین تغییر رنگ نداده وقلیائیت فنل فتالئین ندارد در

اینصورت ادامه کار راانجام دهید ) حال به محلول 3 قطره متیل اورانژ بیفزایید اگر آب مورد آزمایش

زرد شده آنرا با اسید کلرید ریک استاندارد تا ظهور رنگ زرد نارنجی تیتر کنید.

محاسبه:

:A حجم اسید مصرفی در مرحله تیتراسیون با فنل فتالئین

:V حجم نمونه آرمایش شده

:N نرمالیته اسید مصرفی

درشرایط خاص این آزمایش استفاده از اسید کلریدریک 0,02 نرمال

)mg/lit CaCO3) =( A/V×1000 قلیائیت فنل فتالئین

(mg/lit CaCO3) =( A×N5000/V)M قلیائیت فنل فتالئین

:حجم اسید مصرفی در مرحله تیتراسیون با فنل فتالئین در شرایط خاص این آزمایش با قرار دادن A

N= 0,02

)mg/lit CaCO3) =( A/V×1000 قلیائیت فنل فتالئین

T = M + P قلیائیت کل

می نامیم. قلیائیت کل، متیل اورانژوفنل فتالئین نمونه مورد آزمایش را T را M و P مجموع

گزارش کنید. CaCO 3برحسب

محاسبه حالات پنجگانه قلیایی

باشد M یعنی اسید مصرفی در مجاورت معرف فنل فتالئین ومتیل اورانژ برابر و0= P=T - اگر

قلیائیت آب مربوط به هیدروکسید است.

بزرگتر واز کوچکتر باشد: قلیائیت آب مربوط به هیدروکسید وکربنات است T/ 2 از P - اگر

نصف قلیائیت مربوط به کربنات را نشان می دهد . مقدار قلیائیت آب در این M ودر این حالت

می باشد. T-2)T-P ) = (2P-T( و قلیائیت هیدروکسید آن M=2)T-P حالت (

نصف M باشد: قلیائیت آب مرب وط به کربنات است زیر ا P=M ویا T/ 2 برابر P - اگر

2برابر قلیائیت کربنات است. M یا P+M قلیائیت کربنات را نشان می دهد. بنابر این

باشد : در این صورت معلوم می شود که علاوه بر M یعنی کوچکتر از T/ 2 کمتر از P - اگر

نصف قلیائیت کربنات است. بنابراین قلیائیت P کربنات مقداری بیکربنات در آب یافت می شود و

است. T-2P 2 وقلیائیت بیکربنات P کربنات

. اگر 0=P باشد: قلیائیت آب فقط مربوط به بیکربنات است.

برچسب: نویسنده: امیرحسین ستوده بیدختی تاريخ: دوشنبه 7 13 ساعت: 12:47

روش آزمایش P/A حضور- عدم حضور

روش آزمایش P/A حضور- عدم حضور

روش آزمایش P/A حضور- عدم حضور ، جهت تشخیص کلی فرمها در آب است . در حقیقت ، روش ساده شده و اصلاح شده ی تخمیر چند لوله ای است . محط کشت مورد نیاز این آزمایش ، آبگوشت P/A می باشد که شامل لاکتوز براث ، لوریل تریپتوز براث و برموکروزول ارغوانی است . پس از کشت بطری حاوی نمونه را در انکوباتور در دمای 35-+0/5 در جه ی سانتیگراد برای مئت 24تا 48 ساعت قرار می دهند . تشکیل رنگ زرد در محیط ، نشان دهنده ی شرایط اسیدی در نتیجه یتخمیر لاکتوز می باشد . هر تست احتمالی نیاز به ست تائیدی دارد . تمام محیط کشت هایی که واکنش اسیدی یا کاز داده اند را به محیط کشت برلیان گرین منتقل کرده و در دمای 35-+0/5 برای مدت 24 ساعت در انکوباتور قرار می دهند . تولید گاز در محیط برلیان گرین لاکتوز بایل براث ، نشان دهنده ی مثبت بودن تست تائیدی است . نتیجه را به صورت وجود یا عدم وجود کلیفرم را در 100 سی سی گزارش می کنند .

برچسب: نویسنده: امیرحسین ستوده بیدختی تاريخ: دوشنبه 7 13 ساعت: 12:46

هدایت ویژه آب

هدایت ویژه آب ، شاخص قابلیت آن در هدایت یک جریان الکتریکی است و از این نظر که قابلیت هدایت الکتریکی ویژه ، نسبت معین و مستقیمی با TDS و مواد محلول موجود در آب دارد، لذا اندازه گیری آن بهمنظور کنترل کیفیت آب از اهمیت زیادی برخوردار است. در صنعت ، هدایت آب در کنترل تخلیه جوشاورها و آبهای برگشتی سیستمهای خنک کننده اهمیت زیادی دارد.

هدایت ویژه با عکس مقاومت الکتریکی نسبت مستقیمی دارد. آب خالص دارای مقاومت بالای الکتریکی و هدایت ویژه پایین میباشد. واحد هدایت الکتریکی در سیستم (یکای هدایت الکتریکی مواد در سیستم SI) ، زیمنس میباشد.

هدایت ویژه آب ، شاخص قابلیت آن در هدایت یک جریان الکتریکی است و از این نظر که قابلیت هدایت الکتریکی ویژه ، نسبت معین و مستقیمی با TDS و مواد محلول موجود در آب دارد، لذا اندازه گیری آن بهمنظور کنترل کیفیت آب از اهمیت زیادی برخوردار است. در صنعت ، هدایت آب در کنترل تخلیه جوشاورها و آبهای برگشتی سیستمهای خنک کننده اهمیت زیادی دارد.

هدایت ویژه با عکس مقاومت الکتریکی نسبت مستقیمی دارد. آب خالص دارای مقاومت بالای الکتریکی و هدایت ویژه پایین میباشد. واحد هدایت الکتریکی در سیستم (یکای هدایت الکتریکی مواد در سیستم SI) ، زیمنس میباشد.

تاثیر یونهای هیدروکسید در هدایت الکتریکی آب

وجود یونهای هیدروکسید در نمونههای قلیایی ، باعث ایجاد خطا شده ، قابلیت هدایت را بطور غیر منتظره بالا میبرد. از اینرو ، وقتی هدف ، تعیین کل مواد محلول در آب باشد، لازمست که نمونه ، قبل از اندازه گیری هدایت الکتریکی ، خنثی شده باشد. برای این منظور ، از اسید گالیک استفاده میشود. اسید گالیک به میزان بسیار کم تفکیک میشود، از اینرو در هدایت الکتریکی تاثیر کمی دارد. افزودن اسید گالیک در اندازه گیری آبهای صنعتی بویژه آب بویلرها انجام میشود و برای آبهای سطحی و آب چاه که قلیائیت کمی دارند، نیازی به افزودن اسید نمیباشد.

تاثیر گازهای محلول در هدایت الکتریکی آب

در صنعت آب ، گاهی با آبهای بسیار خالص روبرو هستیم که در آنها نیازی به خنثی سازی آب نیست، اما در این آبها علاوه بر وجود یونهای مربوط به نمکهای محلول ، گازهای محلول در آب نیز در مقدار قابلیت هدایت الکتریکی تاثیر دارند. گازهای CO2 و NH3 در صنعت آب اهمیت زیادی دارند و معمولا در آب مقطر برگشتی حاصل از بخارات بویلرها قابل اندازه گیری هستند و در اندازه گیری هدایت الکتریکی این آبها باید ضریب تصحیحی برای این گازها در نظر گرفت.

عوامل دیگر

هدایت الکتریکی خود تابعی از دماست و اگر دمای نمونههای مورد آزمایش در محدوده 20 یا 25 درجه سانتیگراد نباشد، تصحیحهای لازم در مقدار اندازه گیری شده ، با توجه به ضریب دمای مربوطه انجام میگیرد. البته این روش در اندازه گیری مقدار جامدات غیر الکترولیت مانند اکثر مواد آلی کارایی لازم را ندارد.

محاسبه TDS از روی نتایج هدایت الکتریکی

پس از تنظیم دستگاه هدایت سنج بر حسب زیمنس و شستن الکتروددستگاه با آب مقطر، الکترود را وارد نمونه میکنیم. قرائت هدایت بعد از ورود الکترود به محلول انجام میشود تا زمان کافی جهت ایجاد تعادل لازم در اطراف الکترود وجود داشته باشد. بین TDS آبهای سطحی و چاهها (آب نهری) و هدایت الکتریکی ویژه (FC) رابطه تجربی به صورت زیر وجود دارد.

(TDSPPM = EC(µs/Cm) × (0.63~0.7

این رابطه برای محاسبه TDS آبهای صنعتی به صورت زیر اصلاح میشود:

(TDSPPM = EC(µs/Cm) × (~0.9

البته در برخی از متون علمی جدولهایی وجود دارد که به کمک آنها میتوان مقدار TDS را بطور مستقیم بر اساس قابلیت هدایت الکتریکی آب بدست آورد.
میزان TDSدر آبهای آشامیدنی بهتر است کمتر از 500PPM باشد. اما کمی بیش از 500PPM هم اشکال اساسی ایجاد نمیکند.

برچسب: نویسنده: امیرحسین ستوده بیدختی تاريخ: دوشنبه 7 13 ساعت: 12:45

تهیه محلولهای مولار

مولاریته یا غلظت مولار که با (M) نشان داده میشود، عبارت است از تعداد وزن مولکول گرم (یا تعداد مول) از یک جسم حل شده در یک لیتر محلول. مول کمیت اساسی است که یک شیمیدان تجزیه با آن سر و کار زیادی دارند. یک مول برابر با 6.023X1023 مولکول از یک جسم است. اصطلاح مول در یک مفهوم وسیع برای توصیف مقادیر ترکیبات مولکولی ، عناصر آزاد و یونها بکار میرود. به بیان دیگر وزن تعداد 6.023X1023 عدد مولکول ، یون یا عنصر برابر با 1 مول مولکول ، یون یا عنصر است که به صورت مولکول گرم ، یون گرم یا عنصر گرم نامیده میشود.

تهیه محلولهای مولار

برای تهیه یک محلول مولار از یک ترکیب باید یک مول از آن را وزن کرده و به مقدار کافی به آن آب ااضافه کنیم تا دقیقا یک لیتر محلول بدست آید. به عنوان مثال برای تهیه یک محلول 2M از اسید سولفوریک باید گرم 196.16=98.08×2 از اسید سولفوریک را در مقدار کافی آب حل کنیم تا یک لیتر محلول 2M اسید سولفوریک بدست آید. وقتی یک محلول مایع تهیه میکنیم، حجم محلول به ندرت مساوی مجموع حجمهای اجزا خالص سازنده آن است. معمولا حجم نهایی محلول بیشتر یا کمتر از مجموع حجمهای اجزا سازنده آن است.

مولاریته یا غلظت مولار که با (M) نشان داده میشود، عبارت است از تعداد وزن مولکول گرم (یا تعداد مول) از یک جسم حل شده در یک لیتر محلول. مول کمیت اساسی است که یک شیمیدان تجزیه با آن سر و کار زیادی دارند. یک مول برابر با 6.023X1023 مولکول از یک جسم است. اصطلاح مول در یک مفهوم وسیع برای توصیف مقادیر ترکیبات مولکولی ، عناصر آزاد و یونها بکار میرود. به بیان دیگر وزن تعداد 6.023X1023 عدد مولکول ، یون یا عنصر برابر با 1 مول مولکول ، یون یا عنصر است که به صورت مولکول گرم ، یون گرم یا عنصر گرم نامیده میشود.

تهیه محلولهای مولار

برای تهیه یک محلول مولار از یک ترکیب باید یک مول از آن را وزن کرده و به مقدار کافی به آن آب ااضافه کنیم تا دقیقا یک لیتر محلول بدست آید. به عنوان مثال برای تهیه یک محلول 2M از اسید سولفوریک باید گرم 196.16=98.08×2 از اسید سولفوریک را در مقدار کافی آب حل کنیم تا یک لیتر محلول 2M اسید سولفوریک بدست آید. وقتی یک محلول مایع تهیه میکنیم، حجم محلول به ندرت مساوی مجموع حجمهای اجزا خالص سازنده آن است. معمولا حجم نهایی محلول بیشتر یا کمتر از مجموع حجمهای اجزا سازنده آن است.

از این رو برای تهیه یک محلول معین عملا نمیتوانیم مقدار حلال لازم را پیشبینی کنیم. برای تهیه محلولهای مولار و سایر محلولهایی که بر اساس حجم کل است، معمولا از بالنهای حجمسنجی استفاده میشود. در این صورت برای تهیه یک محلول مقدار دقیق ماده حل شونده را در بالن جای میهیم و با دقت آن قدر آب میافزائیم و بطور مداوم و با احتیاط هم میزنیم تا سطح محلول به خط نشانهای که روی گردن بالن مشخص شده برسد.

محاسبه غلظت یک محلول بر حسب مولاریته

برای محاسبه غلظت یک محلول بر حسب مولاریته ابتدا باید تعداد مولهای جسم حل شده را بدست آوریم. تعداد مولهای جسم حل شده از تقسیم کردن وزن آن (برحسب گرم) به وزن فرمولی بدست میآید.

اگر ماده حل شده به صورت مولکولی باشد، در آن صورت تعداد مول از فرمول وزن مولکولی/گرمهای ماده حل شده=تعداد مولها (مولکول حل شده) محاسبه میشود.
اگر بخواهیم تعداد مولهای یک یون را محاسبه کنیم، باید بجای وزن مولکولی وزن یون مربوطه را در فرمول قرار دهیم. یعنی وزن یونی/گرمهای ماده حل شده=تعداد مولها (یون حل شده).
اگر ماده حل شده به صورت اتمی باشد، مثلا نقره فلزی در آن صورت تعداد مولها از فرمول وزن اتمی/گرمهای ماده حل شده = تعداد مولها (اتم حل شده) بدست میآید. بعد از بدست آوردن تعداد مولهای ماده حل شده با قرار دادن آن در فرمول غلظت مولار ، مولاریته محلول بدست میآید. یعنی داریم

لیتر محلول/میلی مولهای ماده حل شده= M

یا

لیتر محلول/تعداد مولهای حل شده=M

وقتی غلظت محلول بر حسب مولاریته بیان میشود، محاسبه مقدار ماده حل شده موجود در یک نمونه معین از محلول آسان است. به عنوان مثال یک لیتر محلول 2 مولار دارای 2 مول ماده حل شده است. 500ml آن دارای یک مول ماده حل شده ، 100ml آن دارای 0.2 مول ماده حل شده است.

نکته مهم

تنها اشکال تعیین غلظتها بر اساس حجم محلول این است که چنین غلظتهایی با تغییر دمااندکی تغییر میکنند، زیرا تغییر دما موجب انقباض یا انبساط محلول میشود. بنابراین برای اینکه غلظت محلول تهیه شده دقیقتر باشد، باید محلول در دمایی که قرار است استفاده شود، تهیه شده و از بالن حجم سنجی که در این دما مدرج شده است استفاده شود.

برچسب: نویسنده: امیرحسین ستوده بیدختی تاريخ: دوشنبه 7 13 ساعت: 12:45

اصطلاحات و تعاریف در آزمایشگاه میکروبیولوژی

کلیفرم ها

گروهی از باکتری های هوازی و بی هوازی اختیاری ، گرم منفی ، میله ای شکل و بدون اسپور هستند که قادرند در شرایط هوازی در محیط های کشت انتخابی لاکتوزدار در دمای 5/0 ± 35 درجه سلسیوس در مدت 24 تا 48 ساعت تولید اسید و گاز کنند .

اساس روش

این روش براساس تلقیح حجم معینی از نمونه آب به محیط انتخابی لاکتوز دار و گرمخانه گذاری در دمای 5/0 ± 35 درجه سلسیوس انجام می پذیرد . سپس با استفاده از محیط های کشت انتخابی و تائیدی ، وجود کلیفرم ها تائید می شود .

نمونه برداری

دست کم 500 میلی لیتر آب را ( طبق استاندارد ملی 4208 ) سال 1376 آئین کار نمونه برداری از آب جهت آزمونهای باکتریولوژی نمونه برداری کنید .

کلیفرم ها

گروهی از باکتری های هوازی و بی هوازی اختیاری ، گرم منفی ، میله ای شکل و بدون اسپور هستند که قادرند در شرایط هوازی در محیط های کشت انتخابی لاکتوزدار در دمای 5/0 ± 35 درجه سلسیوس در مدت 24 تا 48 ساعت تولید اسید و گاز کنند .

اساس روش

این روش براساس تلقیح حجم معینی از نمونه آب به محیط انتخابی لاکتوز دار و گرمخانه گذاری در دمای 5/0 ± 35 درجه سلسیوس انجام می پذیرد . سپس با استفاده از محیط های کشت انتخابی و تائیدی ، وجود کلیفرم ها تائید می شود .

نمونه برداری

دست کم 500 میلی لیتر آب را ( طبق استاندارد ملی 4208 ) سال 1376 آئین کار نمونه برداری از آب جهت آزمونهای باکتریولوژی نمونه برداری کنید .

مواد لازم

محیط های کشت

آبگوشت P-A 1

ترکیبات مقدار (غلضت معمولی ) مقدار (غلضت سه برابر )

عصاره گوشت گوساله 3 گرم 9 گرم

پپتون 5 گرم 15 گرم

لاکتوز 46/7 گرم 38/22 گرم

تریپتوز 8/9 گرم 49/ 29 گرم

دی پتاسیم هیدروژن فسفات 35/1 گرم 05/4 گرم

منوپتاسیم هیدرژن فسفات 35/1 گرم 05/4 گرم

کلرید سدیم 46/2 گرم 38/7 گرم

لوریل سولفات سدیم 05/0 گرم 15/0 گرم

بروموکروزول ارغوانی 0085/0 گرم 0255/0 گرم

آب مقطر 1000 میلی لیتر 1000 میلی لیتر

طرز تهیه :

ترکیبات فوق را با جوشاندن در آب مقطر حل نمائید . سپس به حجم های 50 میلی لیتر در ظروف شیشه ای با گنجایش 250 میلی لیتری ریخته ، و در اتوکلاو با دمای 1 ± 121 درجه سلسیوس به مدت 12 دقیقه سترون کنید . pH نهایی محیط باید 2/0± 8/6 باشد.

3

7-1-2 آبگوشت لاکتور – صفرا – سبز درخشان 1 ( BGLB)

ترکیبات مقدار

پپتون 10 گرم

لاکتوز 10 گرم

پودر صفرای گاوی 20 گرم

سبز درخشان 13 میلی لیتر

آب مقطر 1000 میلی لیتر

طرز تهیه :

پپتون را در 500 میلی لیتر آب مقطر حل کنید . سپس 20 گرم صفرای گاوی را که در 200 میلی لیتر آب مقطر جداگانه حل نموده اید ، به آن اضافه کنید . pH این محلول باید برابر 5/0± 7 باشد.حجم محلول فوق را با آب مقطر به 975 میلی لیتر رسانده و پس از افزودن لاکتوز به آن ، pH را برابر 4/7 تنظیم کنید . محلول سبز درخشان را به آن افزوده و با آب مقطر به حجم 1000 میلی لیتر برسانید . سپس در لوله های حاوی دورهام به حجم های 5 میلی لیتری ریخته و در اتوکلاو با دمای 115 درجه سلسیوس به مدت 10 دقیقه سترون کنید .

یادآوری : چنانچه محیط های کشت به صورت تجارتی دردسترس باشد ، طبق دستورالعمل سازنده انجام دهید .

آبگوشت لوریل تریپتوز1 ( باغلظت مضاعف )

تریپتوز 40 گرم

لاکتوز 10 گرم

کلرید سدیم 10 گرم

دی پتاسیم هیدروژن فسفات 5/5 گرم

پتاسیم دی هیدروژن فسفات 5/5 گرم

لوریل سولفات سدیم 2/0 گرم

آب مقطر 1000 میلی لیتر

طرز تهیه :

تریپتوز ، لاکتور ، کلرید سدیم و دی پتاسیم هیدروژن فسفات را به آب مقطر اضافه کرده و حرارت دهید تا حل شوند . سپس لوریل سولفات سدیم را به آن افزوده و به آرامی تکان دهید به گونه ای که کف نکند . pH را برابر 2/0 ± 8/6 تنظیم نمائید و در حجم های 10 و 50 میلی لیتری در لوله های حاوی دورهام تقسیم نموده و در اتوکلاو با دمای 3 ± 115 درجه سلسیوس به مدت 10 دقیقه سترون کنید.

وسایل لازم

از وسایل معمول در آزمایشگاه میکروب شناسی (طبق استاندارد ملی 2747 ) سال 1380 آئین کار در آزمایشگاه میکروب شناسی استفاده کنید .

روش اجرای آزمون

تلقیح نمونه

نمونه مورد آزمــون را به مــدت 5 ثانــیه بشدت تکان دهید. سپس 100 میلی لیتر از آن را به 50 میلی لیتر محیط کشت آبگوشت P-A بند 7-1-1 با غلظت سه برابر تلقیح نموده و پس از یکنواخت شدن ، در دمای 5/0 ± 35 درجه سلسیوس به مدت 24 تا 48 ساعت گرمخانه گذاری نمائید .

بررسی نمونه

نمونه تلقیح شده بند 9-1 را پس از پایان زمان گرمخانه گذاری بررسی کنید . مشاهده رنگ زرد در محیط کشت آبگوشت P-A نشانگر تخمیر لاکتوز و تولید اسید و گاز همچنین حباب گاز

است. که با تکان دادن ظرف به آرامی حباب گاز و کف را می توانید در سطح آن مشاهده کنید. تولید اسید و گاز نشانگر وجود احتمالی کلیفرم ها در نمونه مورد آزمون می باشد که برای تائید آن باید آزمون تائیدی انجام پذیرد .

9-3 آزمون تائیدی

برای تائید وجود کلیفرم ها ، با استفاده از حلقه کشت سترون ، از کشت بند 9-2 که تولید اسید و گاز نموده اند ، برداشت نموده و به محیط کشت آبگوشت لاکتوز - صفرا - سبز درخشان بند

-انتــقال داده و در دمای 5/0± 35 درجه سلسیوس به مدت 24 تا 48 ساعت گرمخانه گذاری نمائید. مشاهده گاز و کف در محیط فوق ، نشانگر وجود باکتری های کلیفرم در نمونه مورد آزمون می باشد .

بیان نتایج

نتایج را بصورت "" کلیفرم ها در 100 میلی لیتر نمونه آب وجود دارد "" و یا "" کلیفرم ها در 100 میلی لیتر نمونه آب وجود ندارد "" بیان کنید .

گزارش آزمون

گزارش آزمون باید دارای آگاهی های زیر باشد :

1 مشخصات کامل نمونه مانند ( نوع نمونه ، تاریخ و محل نمونه برداری ، تاریخ ارسال نمونه به آزمایشگاه )

۲ -روش آزمون طبق استاندارد ملی .................... .

-3 بیان نتایج طبق بند 10 این استاندارد

-4 سایر اطلاعات که مرتبط با روش آزمون

برچسب: نویسنده: امیرحسین ستوده بیدختی تاريخ: دوشنبه 7 13 ساعت: 12:44

شرح وسایل آزمایشگاه

شرح وسایل آزمایشگاه

پی پت : ساده ترین و عملی ترین وسیله اندازه گیری جهت برداشتن حجم معینی از محلولها و مایعات است درجات پی پت بر حسب میلی لیتر و دهم لیتر است که اغلب در 20 درجه سانتی گراد مدرج شده اند یعنی حجم مورد نظر هنگامی کاملا دقیق است که محلول نیز 20 درجه سانتی گراد باشد

.فور یا oven: برای استریل کردن وسایل شیشه ای و فلزی در دمای 180-160 درجه سانتیگراد به مدت 2-1 ساعت مناسب است .

چراغ بونزن : با استفاده از ان می توانید دهانه لوله ازمایش ارلن و بشر و... که قبلا استریل شده اند را از ورود الودگی خارجی مصون نگه داشت .معمولیترین وسیله تولید گرما در ازمایشگاه است

بورت : استوانه شیشه ای مدرجی است که به وسیله ان می توان در تیتر کردن محلولها حجم معینی از مایع را مصرف کرد بورت معمولا در اندازه های 10 تا 100 میلی لیتری درجه بندی شده است و هر میلی لیتر نیز خود به 10 قسمت برابر تقسیم شده است در انتهای بورت شیری است که به وسیله ان می توان از محلول داخل بورت هر اندازه که خواسته باشیم استفاده کنیم .

. بالن ژوژه یا بالن حجمی : این بالن ها دارای گردن تنگ و باریکی بوده و دارای یک خط دایره ای شکل در روی گردن هستند حجم این بالنها 20 . 50. 100 .250 . 500 . 1000 .2000 میلی لیتری است این بالن ها جهت تهیه محلولهای استاندارد و رقیق کردن محلولها تا حجم معین به کار می روند .

ارلن مایر : برای گرم کردن مایعات و همچنین هنگامی که می خواهند از بورت برای سنجش محلولی استفاده کنند و یا رسوب را از محلولی به وسیله قیف جدا کنند از ان استفاده می کنند ارلن مایر به شکل مخروط است و ممکن است به صورت درجه بندی شده باشد

.بشر یا لیوان استوانه ای : ضخامت تمام جداره ان یکسان است و از ان برای گرم کردن محلول و مایعات استفاده می شود از نوع مدرج ان می توان برای تعیین حجم و یا برداشتن حجم مشخصی از محلولها و مایعات به طور تقریبی استفاده کرد از بشر مدرج یا ساده برای گرم کردن محلولها تهیه محلولها و برداشتن مایعات و انتقال محلولها استفاده کرد .

دسیکاتور : برای خشک کردن مقدار کم اجسام کاربرد دارد در قسمت پایین ان جسم جاذب الرطوبه ای مثل اسید سولفوریک غلیظ یا کلرید کلسیم قرار دارد جسم خشک کردنی را روی صفحه وسطی قرار می دهند

.قیف : برای انتقال مایعات از ظرفی به ظرف دیگر و همچنین برای صاف کردن رسوبها یا جدا کردن مایع از جامد به کمک کاغذ صافی مورد استفاده قرار می گیرد

مزور : به دو صورت 1 – گیلاس 2 – استوانه وجوددارد

شرح وسایل آزمایشگاه

پی پت : ساده ترین و عملی ترین وسیله اندازه گیری جهت برداشتن حجم معینی از محلولها و مایعات است درجات پی پت بر حسب میلی لیتر و دهم لیتر است که اغلب در 20 درجه سانتی گراد مدرج شده اند یعنی حجم مورد نظر هنگامی کاملا دقیق است که محلول نیز 20 درجه سانتی گراد باشد

.فور یا oven: برای استریل کردن وسایل شیشه ای و فلزی در دمای 180-160 درجه سانتیگراد به مدت 2-1 ساعت مناسب است .

چراغ بونزن : با استفاده از ان می توانید دهانه لوله ازمایش ارلن و بشر و... که قبلا استریل شده اند را از ورود الودگی خارجی مصون نگه داشت .معمولیترین وسیله تولید گرما در ازمایشگاه است

بورت : استوانه شیشه ای مدرجی است که به وسیله ان می توان در تیتر کردن محلولها حجم معینی از مایع را مصرف کرد بورت معمولا در اندازه های 10 تا 100 میلی لیتری درجه بندی شده است و هر میلی لیتر نیز خود به 10 قسمت برابر تقسیم شده است در انتهای بورت شیری است که به وسیله ان می توان از محلول داخل بورت هر اندازه که خواسته باشیم استفاده کنیم .

. بالن ژوژه یا بالن حجمی : این بالن ها دارای گردن تنگ و باریکی بوده و دارای یک خط دایره ای شکل در روی گردن هستند حجم این بالنها 20 . 50. 100 .250 . 500 . 1000 .2000 میلی لیتری است این بالن ها جهت تهیه محلولهای استاندارد و رقیق کردن محلولها تا حجم معین به کار می روند .

ارلن مایر : برای گرم کردن مایعات و همچنین هنگامی که می خواهند از بورت برای سنجش محلولی استفاده کنند و یا رسوب را از محلولی به وسیله قیف جدا کنند از ان استفاده می کنند ارلن مایر به شکل مخروط است و ممکن است به صورت درجه بندی شده باشد

.بشر یا لیوان استوانه ای : ضخامت تمام جداره ان یکسان است و از ان برای گرم کردن محلول و مایعات استفاده می شود از نوع مدرج ان می توان برای تعیین حجم و یا برداشتن حجم مشخصی از محلولها و مایعات به طور تقریبی استفاده کرد از بشر مدرج یا ساده برای گرم کردن محلولها تهیه محلولها و برداشتن مایعات و انتقال محلولها استفاده کرد .

دسیکاتور : برای خشک کردن مقدار کم اجسام کاربرد دارد در قسمت پایین ان جسم جاذب الرطوبه ای مثل اسید سولفوریک غلیظ یا کلرید کلسیم قرار دارد جسم خشک کردنی را روی صفحه وسطی قرار می دهند

.قیف : برای انتقال مایعات از ظرفی به ظرف دیگر و همچنین برای صاف کردن رسوبها یا جدا کردن مایع از جامد به کمک کاغذ صافی مورد استفاده قرار می گیرد

مزور : به دو صورت 1 – گیلاس 2 – استوانه وجوددارد

1.گیلاس : ظرف شیشه ای پایه دارمخروطی شکل است که بر دو نوع ساده و مدرج می باشد گیلاس مدرج بر حسب سانتی متر مکعب درجه بندی شده است

2 – استوانه : برای برداشتن حجم معینی و یا تعیین حجم مایعات و محلولها بکار می رود و به منظور محاسبه جرم حجمی بکار می رود

.بوته چینی ( کروزه ) : برای حرارت دادن خشک کردن ذوب کردن و تجزیه مواد شیمیایی جامد در داخل کوره الکتریکی به کار می رود

.هاون : برای خرد کردن ساییدن و نرم کردن اجسام مورد ازمایش به کار می رود

.اسپاتول : برای نرم کردن مواد جامد و برداشتن انها بکار می رود

پنس بوته : ابزار فلزی انبر مانند (قیچی مانند ) با دسته بلند است که معمولا قسمت انتهایی ان کمی خمیدگی دارد تا بتوان به این وسیله بوته چینی را برداشت

.قطره چکان : برای ریختن شناساگرها و یا برداشتن محلولها بکار میرود .

.گرم کننده الکتریکی ( هیتر ) : این دستگاه دارای صفحه گرم کننده است که حرارت حدود 470 درجه سانتیگراد ان توسط ترموستات تنظیم میشود و میتواند بجای چراغ گاز مورد استفاده قرار گیرد

.مگنت : اهن ربای کوچک روپوش دار سفید رنگ است که داخل ظرف شامل محلول را با خود میچرخاند و بدین وسیله موجب به هم زدن محلول میشود

برچسب: نویسنده: امیرحسین ستوده بیدختی تاريخ: دوشنبه 7 13 ساعت: 12:39

تیتراسیون

روشی که توسط آن ، محلولی با غلظت مشخص به محلولی دیگر اضافه میشود تا واکنش شیمیایی بین دو ماده حل شده کامل گردد، تیتراسیون نامیده میشود.

مقدمه

تیتر کردن از روشهای تجزیه حجمی است. در تجزیه حجمی ابتدا جسم را حل کرده و حجم معینی از محلول آن را با محلول دیگری که غلظت آن مشخص است که همان محلول استاندارد نامیده میشود، میسنجند. در تیتراسیون محلول استاندارد بهطور آهسته از یک بورت به محلول حاوی حجم مشخص یا وزن مشخص از ماده حل شده اضافه میشود.

افزایش محلول استاندارد ، آنقدر ادامه مییابد تا مقدار آن از نظر اکیوالان برابر مقدار جسم حل شده شود. نقطه اکیوالان نقطه ای است که در آن ، مقدار محلول استاندارد افزوده شده از نظر شیمیایی برابر با مقدار حجم مورد نظر در محلول مجهول است. این نقطه را نقطه پایان عمل از نظر تئوری یا نقطه هم ارزی نیز میگویند.

روش تیتر کردن

در عمل تیتر کردن ، محلول استاندارد را از یک بورت به محلولی که باید غلظت آن اندازه گرفته میشود، میافزایند و این عمل تا وقتی ادامه دارد تا واکنش شیمیایی بین محلول استاندارد و تیتر شونده کامل شود. سپس با استفاده از حجم و غلظت محلول استاندارد و حجم محلول تیتر شونده ، غلظت محلول تیتر شونده را حساب میکنند.

روشی که توسط آن ، محلولی با غلظت مشخص به محلولی دیگر اضافه میشود تا واکنش شیمیایی بین دو ماده حل شده کامل گردد، تیتراسیون نامیده میشود.

مقدمه

تیتر کردن از روشهای تجزیه حجمی است. در تجزیه حجمی ابتدا جسم را حل کرده و حجم معینی از محلول آن را با محلول دیگری که غلظت آن مشخص است که همان محلول استاندارد نامیده میشود، میسنجند. در تیتراسیون محلول استاندارد بهطور آهسته از یک بورت به محلول حاوی حجم مشخص یا وزن مشخص از ماده حل شده اضافه میشود.

افزایش محلول استاندارد ، آنقدر ادامه مییابد تا مقدار آن از نظر اکیوالان برابر مقدار جسم حل شده شود. نقطه اکیوالان نقطه ای است که در آن ، مقدار محلول استاندارد افزوده شده از نظر شیمیایی برابر با مقدار حجم مورد نظر در محلول مجهول است. این نقطه را نقطه پایان عمل از نظر تئوری یا نقطه هم ارزی نیز میگویند.

روش تیتر کردن

در عمل تیتر کردن ، محلول استاندارد را از یک بورت به محلولی که باید غلظت آن اندازه گرفته میشود، میافزایند و این عمل تا وقتی ادامه دارد تا واکنش شیمیایی بین محلول استاندارد و تیتر شونده کامل شود. سپس با استفاده از حجم و غلظت محلول استاندارد و حجم محلول تیتر شونده ، غلظت محلول تیتر شونده را حساب میکنند.

یک مثال

نقطه اکیوالان در عمل تیتر کردن NaCl با نقره تیترات وقتی مشخص میشود که برای هر وزن فرمولی -Cl در محیط یک وزن فرمول +Ag وارد محیط عمل شده باشد و یا در تیتر کردن ، سولفوریک اسید (H2SO4 ) با سدیم هیدروکسید ( NaOH ) نقطه اکیوالان وقتی پدید میآید که دو وزن فرمولی اسید و دو وزن فرمولی باز وارد محیط عمل شوند.

تشخیص نقطه اکیوالان

نقطه اکیوالان در عمل بوسیله تغییر فیزیکی ( مثلا تغییر رنگ ) شناخته میشود. نقطه ای که این تغییر رنگ در آن روی میدهد، نقطه پایان تیتر کردن است. در تیتراسیون اسید و باز شناساگرها برای تعیین زمان حصول نقطه اکیوالان بکار میروند. تغییر رنگ معرف ، نشانگر نقطه پایانی تیتراسیون میباشد.

انواع تیتر کردن

بر حسب واکنشهایی که بین محلول تیتر شونده و استاندارد صورت میگیرد، تجزیههای حجمی (تیتراسیون) به دو دسته تقسیم میشوند:

روشهایی که بر اساس ترکیب یونها هستند. یعنی تغییر ظرفیت در فعل و انفعالات مربوط به آن صورت نمیگیرد. این روشها عبارت اند از:

واکنشهای خنثی شدن یا واکنشهای اسید و باز
واکنشهای رسوبی
واکنشهایی که تولید ترکیبات کمپلکس میکنند.

روشهایی که بر اساس انتقال الکترون هستند؛ مانند واکنشهای اکسایش و کاهش

تیتر کردن واکنش های اسید و باز یا خنثی شدن

تیتر کردن ، عبارت است از تعیین مقدار اسید یا باز موجود در یک محلول که با افزایش تدریجی یک باز به غلظت مشخص یا بر عکس انجام میگیرد. موقعی که محلول یک باز دارای یونهای -OH است به محلول اسید اضافه کنیم، واکنش خنثی شدن انجام میشود:

OH- + H₃O+ -----> 2H₂O

محاسبات

معمولا حجم مشخص (V) از محلول اسید با نرمالیته مجهول (N) انتخاب کرده ، بهکمک یک بورت مدرج بهتدریج محلو ل یک باز به نرمالیته مشخص (N) به آن اضافه میکنند. عمل خنثی شدن وقتی کامل است که مقدار اکیوالان گرم های باز مصرفی برابر مقدار اکیوالان گرم های اسید موجود در محلول شود.

برای این که عمل تیتراسیون بدقت انجام شود، باید عمل افزایش محلول باز درست موقعی متوقف گردد که تساوی فوق برقرار شود. روش معمول و همگانی برای تعیین پایان تیتراسیون استفاده از شناساگرهاست.PH متر نیز برای محاسبات دقیق در تعیین نقطه اکی والان کاربرد دارد.

برچسب: نویسنده: امیرحسین ستوده بیدختی تاريخ: دوشنبه 7 13 ساعت: 12:37

آزمایشات آب و فاضلاب

۱- تیتراسیون

۲- شرح وسایل آزمایشگاه

۳- اصطلاحات و تعاریف در آزمایشگاه میکروبیولوژی

۴- تهیه محلولهای مولار
۵- هدایت ویژه آب
۶- روش آزمایش P/A حضور- عدم حضور
۷- اندازه گیری قلیاییت
۸- استاندارد روش نمونه گیری از پس آبهای صنعتی

آزمایشات آب و فاضلاب

۱- تیتراسیون

۲- شرح وسایل آزمایشگاه

۳- اصطلاحات و تعاریف در آزمایشگاه میکروبیولوژی

۴- تهیه محلولهای مولار
۵- هدایت ویژه آب
۶- روش آزمایش P/A حضور- عدم حضور
۷- اندازه گیری قلیاییت
۸- استاندارد روش نمونه گیری از پس آبهای صنعتی

PH -۹ متری
۱۰-آزمایش HPC
۱۱- اندازه گیری غلظت یون فسفات در آب
۱۲- لوازم معمولی آزمایشگاه
۱۳- آشنایی با برخی معرفهای آزمایشگاهی
۱۴- اسپکتروفتومتری
۱۵- استاندارد کردن محلول های شیمیایی
۱۶- اندازه گیری سولفات در آب آشامیدنی
۱۷- اندازه گیری یون پتاسیم
۱۸- اندازه گیری یون سدیم
۱۹- تعیین مقدار کلراید در آب آشامیدنی
۲۰- سنجش میزان CO2
۲۱- سنجش میزان DO
۲۲- شناساگرها
۲۳- فلیم فتومتر
۲۴- کدورت سنجی
۲۵- کلر زنی مخازن آب
۲۶- محلول سازی
۲۷- آیینکار آزمونهای باکتریولوژیکی آب
۲۸- تجهیزات آزمایشگاه میکروبیولوژی

۲۹ - (آزمایش MPN)

۳۰- اندازه گیری اکسیژن مورد نیاز زیستی(BOD)

۳۱- اندازه گیری نیتروژن آمونیاکی

۳۲- نحوه انجام تست تکمیلی(فایل فلش)

۳۳- استاندارد متد آنلاین

۳۴- آزمایش التور در آب وفاضلاب

۳۵- کیفیت اب و تعیین رنگ روش آزمون

۳۶- اندازه گیری کل مواد معلق

۳۷- اندازه گیری اسیدیته

۳۸- آزمون جارتست

۳۹- استاندارد روش روزمره نمونه گیری آب

۴۰- اندازه گیری نیتریت در آب آشامیدنی

۴۱- روش صحیح کلرسنجی آب

42- آزمایش MPN2

۴۳- طرز تهیه محیطهای کشت

۴۴- آزمایش میکروبی آب و فاصلاب

۴۵- جدول MPN بر گرفته از استاندار متد

برچسب: نویسنده: امیرحسین ستوده بیدختی تاريخ: دوشنبه 7 13 ساعت: 12:36

روند تصفیه فاضلاب به روش برکه تثبیت

یکی از متداولترین روشهای تصفیه فاضلابهای شهری درتصفیه خانه های ایران ، روش برکه تثبیت بهمراه هوادهی می باشد، درذیل به اختصار به بررسی فرایندهایی که عمدتاً دراین گونه تصفیه خانه ها مورد استفاده قرارمی گیرد می پردازیم:

فرایندهای مورد استفاده در روش برکه تثبیت بطور کلی شامل موارد ذکر شده زیر می باشد که هرکدام از آنها به بخشهای مجزا تقسیم می شوند:

الف.فرایند فیزیکی یا مکانیکی

ب.فرایند بیولوژیکی

ج.فرایند شیمیایی

فرایندهای فیزیکی یا مکانیکی:

1.آشغالگیری

اولین مرحله ازفرایندهای فیزیکی در تصفیه خانه محسوب می شود که هدف ازآن حذف ذرات درشت ورودی به سیستم و جلوگیری از آسیب رساندن به سایر تجهیزات است.برای این منظورا زسرندهای مخصوص که با توجه به استانداردهای فاضلاب مورد نظر طراحی شده است استفاده می گردد

یکی از متداولترین روشهای تصفیه فاضلابهای شهری درتصفیه خانه های ایران ، روش برکه تثبیت بهمراه هوادهی می باشد، درذیل به اختصار به بررسی فرایندهایی که عمدتاً دراین گونه تصفیه خانه ها مورد استفاده قرارمی گیرد می پردازیم:

فرایندهای مورد استفاده در روش برکه تثبیت بطور کلی شامل موارد ذکر شده زیر می باشد که هرکدام از آنها به بخشهای مجزا تقسیم می شوند:

الف.فرایند فیزیکی یا مکانیکی

ب.فرایند بیولوژیکی

ج.فرایند شیمیایی

فرایندهای فیزیکی یا مکانیکی:

1.آشغالگیری

اولین مرحله ازفرایندهای فیزیکی در تصفیه خانه محسوب می شود که هدف ازآن حذف ذرات درشت ورودی به سیستم و جلوگیری از آسیب رساندن به سایر تجهیزات است.برای این منظورا زسرندهای مخصوص که با توجه به استانداردهای فاضلاب مورد نظر طراحی شده است استفاده می گردد

معمولاً دو سری از این آشغالگیرها در یک تصفیه خانه وجود دارد که تفاوتشان در ابعاد شبکه های جمع آوری کننده می باشد و عبارتند از:

الف.سرندهای دانه درشت ( Screen coarse)

ب.سرندهای دانه ریز:(Screen File)

2.حوضچه های دانه گیر:(Grite Chamber)

در اکثر تصفیه خانه هایی که به روش برکه تثبیت کار می کنند حوضچه هایی طراحی شده است که در داخل آنها بوسیله سیستم هوادهی ، هوا با فشار از طریق دیفیوزرها وارد فاضلاب شده و این عمل باعث اکسیژن رسانی به سیستم جهت فرایند بیولوژیکی و نیز کمک به ته نشینی وجداسازی ذرات شن وماسه وذرات چربی موجود در فاضلاب می شود.

بر روی حوضچه ها پلهای دانه روبی طراحی می شود که در هر بار حرکت رفت وبرگشتی خود بوسیله پاروها ذرات شن و ماسه را از کف و ذرات چربی معلق شده درروی سیستم را به ترتیب به سمت پمپهای دانه روب مستغرق درحوضچه ها و حوضچه های جداسازی چربی هدایت می کند.

3.کلاریفایرها:

از مهمترین دستگاههای موجود در تصفیه خانه های فاضلاب کلاسیفایر ها می باشند ومعمولاًدر مجاورت سیستم دانه گیر طراحی می گردد که قادر است ذرات شن و ماسه را از پساب پمپ شده توسط پمپهای دانه روب جدا کرده و پساب حاصل که ذرات شن و ماسه آن گرفته شده را دوباره به سیستم تزریق کند.

پس از این مراحل فاضلاب به سمت لاگونها (برکه ها) هدایت می شود تا در آنجا تحت اثر فعالیت باکتری ها فرایند بیولوژیکی آغاز گردد.

فرایندهای بیولوژیکی:

فاضلابی که ذرات جامد و معلق آن تا حد زیادی گرفته شده است پس از خروج از حوضچه های دانه گیر وارد لاگونها که در ابعاد مختلف ( با توجه به حجم پساب ورودی – ظرفیت تصفیه خانه و...) طراحی شده اند میشود وآنجا درمجاورت نورخورشیدوتوسط انواع جلبکها وباکتریها به روش فتوسنتز فرایند بیولوژیکی که عمدتاً شامل مراحل وبخشهای زیر است انجام می پذیرد:

1.لاگون بی هوازی:

که در داخل آن باکتری های بی هوازی قسمت عمده ای از بار آلی ورودی که عامل اصلی آلودگی فاضلاب است را تجزیه و تبدیل به گاز مونو اگسید کربن ، متان، دی سولفید هیدروژن و اسید استیک و... می کنند.

2.لاگون اختیاری:

در این برکه باکتری های بی هوازی و هوازی( که دراثرتزریق هوا به داخل فاضلاب در داخل حوضچه ها با گذشت زمان فعال شده اند) دراعماق مختلف روند تجزیه مواد آلی را ادامه می دهند.

3.لاگون تکمیلی:

فرایند حذف مواد آلی و ناپایدار باقیمانده در اثرفعالیت باکتری های هوازی در این برکه تکمیل و تبدیل به ترکیبات پایداری مانند دی اکسید کربن و آب می شوند و بار آلی فاضلاب تا جای ممکن کاهش می یابد وسپس از طریق سرریز خروجی، پساب تصفیه شده با رنگ سبز آبی شفاف که مربوط به وجود انوع دیاتومه ها و جلبکهای سبزوآبیست خارج می شود.

فرایند شیمیایی:

که درتصفیه خانه های آب بسیارحائزاهمیت وپرکاربرد است.این فرایند شامل افزودن مواد شیمیایی که کمک به فرایند تصفیه میکنند طی مراحل مختلف تصفیه به سیستم است و عمدتاْ این مواد شامل مواد منعقد کننده مانند ترکیبات آهن - آلومنیوم - پلیمرهای شبکه شونده (مقدار ماده منعقد کننده لازم برای یک نمونه آب یا پساب از روش آزمایش جارتست مشخص می شود) - افزودن کلر و... می باشد.در تصفیه خانه های فاضلاب معمولاً به افزایش کلر(کلرزنی) اکتفا میکنند درکلرزنی سه هدف اصلی دنبال می شودکه عبارتند از:

1.گند زدایی

2.از بین بردن رنگ

3.از بین بردن بوی پساب خروجی

عمل افزایش کلردر تصفیه خانه ها بوسیله پکیج تزریق کلر و پمپدوزینگ انجام می گیرد.

برچسب: نویسنده: امیرحسین ستوده بیدختی تاريخ: دوشنبه 7 13 ساعت: 12:33

درباره سایت

آخرین مطالب

امکانات وب

منابع کارشناسی ارشد؛ محیط زیست، بهداشت محیط، عمران آب و فاضلاب

معرفی رشته عمران آب و فاضلاب

روش کلر زنی مخازن آب

نقش هوش هیجانی در مدیریت سازمان

What is PRINCE2?

کدورت

فلیم فتومتر

سنجش میزان DO

سنجش میزان CO2

تعیین مقدار کلراید در آب آشامیدنی

اندازه گیری یون سدیم

اندازه گیری یون پتاسیم

اندازه گیری سولفات در آب آشامیدنی

استاندارد کردن محلول های شیمیایی

اسپکتروفتومتری

آشنایی با برخی معرفهای آزمایشگاهی

لوازم معمولی آزمایشگاه

اندازه گیری غلظت یون فسفات در آب

آزمایش HPC

استاندارد روش نمونه گیری از پس آبهای صنعتی

PH متری

اندازه گیری قلیاییت

روش آزمایش P/A حضور- عدم حضور

هدایت ویژه آب

تهیه محلولهای مولار

اصطلاحات و تعاریف در آزمایشگاه میکروبیولوژی

شرح وسایل آزمایشگاه

تیتراسیون

آزمایشات آب و فاضلاب

روند تصفیه فاضلاب به روش برکه تثبیت

صفحه بندی

آرشیو مطالب

پيوندهای روزانه

لینک دوستان

خبرنامه